ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 183   بهمن ماه 1399
 

 
 

 
 
   شماره 183   بهمن ماه 1399


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 242 بار ۱۰۰ روز آخر
از روزهای میانی ماه آبان ۱۳۵۷ که جعفر شریف امامی نخست‌وزیر در برابر موج نیرومند انقلاب اسلامی به زانو درآمد و به عمر ۷۰ روزه دولت خود خاتمه داد، تا پیروزی انقلاب اسلامی، جامعه ملتهب و انقلابی ایران یکصد روز پر از حادثه فراموش‌نشدنی را پشت سر گذاشت. مطلب حاضر روز شمار حوادث این یکصد روز به اختصار می‌باشد.


تعداد نمايش: 249 بار۲۲ رویداد در ۲۲ بهمن
در روزهای پر حادثه انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ هیچ روزی پرتلاطم تر از روز ۲۲ بهمن نیست. در آن روز تاریخی، ایران شاهد وقوع رویدادهایی بود که به دلیل اهمیت آنها، در تاریخ انقلاب ماندگار شدند. مطلب حاضر مهمترین حوادثی است که در آن یوم‌الله بزرگ در تهران اتفاق افتاده است.


تعداد نمايش: 239 باررضاشاه؛ تبلیغات و واقعیت‌ها
با مطالعه اسناد وزارت خارجه آمریکا و دقت نظر در تاریخ تحولات ایران، به روشنی به این باور می‌رسیم که بسیاری از تبلیغات در باره رضاشاه و اقداماتش از جمله ایجاد ارتش نوین، تاسیس راه‌آهن، تاسیس دانشگاه، اعاده حقوق زنان، دفاع از تمامیت ارضی و ....، متفاوت یا مغایر با واقعیت‌های دوران او بوده است.


تعداد نمايش: 232 باروقتی رئیس «سیا» اساسنامه «حزب ایران نوین» را می‌نویسد!
ساواک در سندی محرمانه فاش کرده که «یاتسویچ» رئیس وقت دفتر «سیا» در تهران در تاسیس «حزب ایران نوین» و سپس تنظیم اساسنامه آن نقش مستقیم داشته است. اسدالله علم نیز در خاطرات خود به نقش قاطع آمریکایی‌ها در تشکیل «حزب ایران نوین» اشاره دارد.


تعداد نمايش: 263 بارپارسونز: شجاعت مردم ایران در براندازی سلطنت، تحسین برانگیز است
آنتونی پارسونز: در روز خداحافظی با شاه، به او گفتم: «تا کنون هیچگاه رفتار مردم ایران را تا این حد تحسین برانگیز ندیده بودم. شجاعت و صمیمیت و انضباط آنها در براندازی سلطنت، شگفت آور است. اگر شاه می توانست این همه توانایی‌ها را در جهت اجرای اهداف تمدن بزرگ خود به کار گیرد، هیچ مشکلی پیش نمی آمد.» شاه سخنانم را تایید کرد.


تعداد نمايش: 240 بارروزی که با دولتم در افتادم
سولیوان آخرین سفیر آمریکا در تهران: تلاش کاخ سفید برای حفظ بختیار، پوچ و بی ارزش بود. وقتی من این نظر را به واشنگتن مخابره کردم یکی از زشت‌ترین و زننده‌ترین پاسخ‌ها را به من دادند. من تصمیم به استعفا گرفتم ولی همسرم مرا قانع کرد که به خاطر حفظ جان ۸ هزار آمریکایی در ایران، از این تصمیم صرف‌نظر کنم. از آن تاریخ به بعد روابط من با دولت آمریکا آشکارا خصمانه بود ...


تعداد نمايش: 227 بارانصاری: تمام اعضاي خانواده سلطنتي می‌دانستند سقوطشان نزدیک است
احمدعلی مسعود انصاری: بختيار پايگاهي در بين مردم نداشت و كارهاي او از قبيل انحلال ساواك، ته مانده توان حکومت او را بر باد داد. ارتش نيز كه عموم فرماندهانش عمري عادت كرده بودند مستقيماً از شاه دستور بگيرند و اساساً تربيت آن‌ها بر همين اساس صورت گرفته بود، تکیه‌گاه موثری برای او نبود. بختيار در برابر هيبت آيت‌الله خميني بسيار كوچك بود و ....


تعداد نمايش: 229 بارانتخابات به سبک پهلوی
در دوران حاکمیت پهلوی، کاندیداهای نمایندگی مجلس، احتمال گزینش خود را باید در رضایت شاه جستجو می کردند نه در آراء مردم. رضاشاه و محمدرضاشاه نمایندگان مورد نظر خود را از میان فهرست‌هایی که به ایشان عرضه می‌شد برمی‌گزیدند و افراد برگزیده شده «باید» انتخاب می‌شدند.


تعداد نمايش: 246 بارساختمان انقلاب
یکی از ساختمان‌های پر خاطره‌ای که نقش برجسته‌ای در انقلاب اسلامی ایران داشته، ساختمان شماره 110 خیابان آزادی تهران است؛ ساختمانی که در تقاطع خیابان‌های شادمهر و آزادی و در نبش شمال غربی این تقاطع قرار دارد. تصاویر حاضر، ساختمان مزبور را با 42 سال فاصله زمانی نشان می‌دهد.


تعداد نمايش: 241 بارمعرفی مجموعه «تاریخ انقلاب اسلامی»
«تاریخ انقلاب اسلامی» عنوان مجموعه‌ای ۱۰ جلدی است که به همت «موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت» راجع به وقایع انقلاب اسلامی ایران منتشر شده است. این مجموعه به تشریح حوادث دهه اول انقلاب در حوزه های مختلف فرهنگی، سیاسی، جنگ، فتنه‌انگیزی‌ها و..... پرداخته است.


شنا، بر خلاف جهت آب
«....فشار عمومی از حد و مرز قابل تحمل گذشته است. حوادث بسیار کوچکتر می‌تواند آدمی را ناتوان سازد و زیر بار خود خرد کند. برای شناکردن بر خلاف جهت آب، باید بسیار بر خود مسلط بود و تمام شهامت ممکن را گرد آورد. چه جریانی! چه سیلابی! چه بهمنی!....»(1)
جملات فوق بخشی از اظهارات شاپور بختیار در دی ماه ۱۳۵۷ است که در ملاقات با شاه و در پاسخ به دعوت او از وی برای قبول منصب نخست‌وزیری بر زبان جاری کرد. بختیار در این اظهارنظر به سنگینیِ بار این مسئولیت اشاره کرد و دو نکته را مورد تاکید قرارداد: یکی قدرت خردکننده انقلاب و دیگری اعترافی صریح به این حقیقت که در چنین شرایطی پذیرش مسئولیت نخست‌وزیری به منزله «شناکردن بر خلاف جریان آب» است.
تصمیم شاپور بختیار در قبول منصب نخست‌وزیری آن هم هنگامی که شمارش معکوس اضمحلال و فروپاشی رژیم پهلوی شروع شده بود و حتی محمدرضاشاه با همه سماجت خود، امیدی به بقای سلطنت نداشت و مقدمات سفر بی‌بازگشت خود را تدارک می‌دید، یک «ریسک حساب نشده» بود. شناکردن بر خلاف جریان آب و ایستادگی در برابر طوفان سهمگین انقلاب که همه چیز را با خود می برد، سرانجامی جز شکست و نابودی نداشت و به منزله انتحار بود.
پس چه شد که بختیار این مسئولیت را پذیرفت؟
در ماههای نیمه دوم سال ۱۳۵۷ که حکومت پهلوی دوم شیب سقوط خود را می‌پیمود، دو رویداد عمده در کشور به وقوع پیوست که هر دو، نشانگر انفعال رژیم در برابر اراده مردم و به منزله دست‌و‌پازدن آن حکومت برای جلوگیری از فروپاشی نظام شاهنشاهی بود.
یکی از این دو رویداد، نامه‌ای بود که شاه در ۱۵ آبان قرائت کرد. وی در این نامه که از رادیو و تلویزیون پخش شد، به خطاهای حکومت خود اعتراف نمود و وعده داد که این خطاها را جبران می‌کند. دیگری ۵۰ روز بعد بود که شاه ناامید از ادامه سلطنت خود، برای یافتن نخست‌وزیر بعدی دست به دامان «جبهه ملی» شد؛ جبهه‌ای که در تمام طول دوران حکومت خود از آن تنفر داشت.
در مورد رویداد اول، شاه با روی کار آوردن یک کابینه نظامی تلاش کرد به خود و حامیانش این دلخوشی را بدهد که هنوز اراده لازم برای حفظ شیرازه حکومت را از دست نداده است. اما این کابینه که بلافاصله متعاقب آن نامه معرفی شد، در معضلاتی درگیر گردید که هر یک ضربه‌ای خردکننده برای شاه محسوب می‌شد. در دوره حکومت دوماهه ازهاری(۱۵ آبان تا ۱۱ دی) آمار فرار نظامیان از سربازخانه‌ها افزایش یافت، کشتار مردم تهران در شب اول محرم (10آذر) سبب اوج‌گیری تظاهرات علیه رژیم شاه و دولت دست نشانده‌اش شد، اعتصاب مطبوعات نیز آغاز گردید (۱۲ آذر). ادعای ازهاری نزد نمایندگان مجلس سنا که تکبیر شبانه مردم را «صدای بلندگو»، و جاری شدن خون ناشی از جنایات سربازانش علیه مردم در جوی‌ها را ناشی از «ریختن پودر قرمز» عنوان کرده بود (۱۵ آذر) عامل دیگری بود که برای وی و دولتش آبرویی بر جای نگذاشت. راهپیمایی‌های عظیم تاسوعا و عاشورای حسینی (۱۹ و ۲۰ آذر) نیز کمر دولت منتخب شاه را خرد کرد و اعدام دسته جمعی تعدادی از افسران بلندپایه دولت ازهاری در لویزان (20 آذر) تا سر حد امکان سبب انفعال و تضعیف روحیه وی و دولت نظامیش شده بود. از سوی دیگر دریافت خبرهایی در مورد تلاش شاه جهت یافتن جایگزینی برای ازهاری، مزید بر علت شد و وی را به شدت ناامید، بیمار و نهایتاً دچار سکته قلبی کرد.(25 آذر)
وقتی ازهاری خانه‌نشین شد، ناصر مقدم آخرین رئیس ساواک در این مرحله به دستور شاه فعالانه وارد میدان شد تا اگر بتواند با یافتن نخست‌وزیر جدید، بحران جاری کشور را به سود خواسته شاه و سلطنت خاتمه بخشد. ظاهراً قصد بر این بود که به توصیه آمریکا و انگلیس، مهره بعدی از میان اعضای جبهه ملی انتخاب شود.(2) از این رو مقدم پس از دو تماس ناموفق با دو عضو جبهه ملی یعنی کریم سنجابی و غلامحسین صدیقی، این‌بار به شاپور بختیار روی آورد. وی با هماهنگی قبلی، به منزل بختیار رفت(۶ دی) و پس از


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir