ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 56   تيرماه 1389
 

 
 

 
 
   شماره 56   تيرماه 1389


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
امام خميني (ره) – مديريت و رهبري‏

علیرضا اژدری
مقدمه :‏
يکي از مواردي که انقلاب ايران و به ثمر رسيدن جمهوري اسلامي ايران را از ساير ‏انقلابهاي دنيا متمايز ساخته است، نحوه رهبري و مديريت آن بود. در آن زمان با توجه ‏به امکانات ارتباطات جمعي و ساير وسائل ارتباطاتي و در تبعيد بودن رهبر اين انقلاب ‏در خارج از کشور، ارتباط بسيار قوي بين امام خميني (ره) و توده ملت ايران برقرار ‏شده بود و با سبک مديريت و رهبري خاص امام خميني (ره) که برخاسته از اسلام ‏ناب محمدي و جهاد در برابر استعمار و ظلم و بي عدالتي بود بدست جوانان و مردم ‏ايران به ثمر نشست و هيچ قدرتي نتوانست اين حرکت و انقلاب عظيم را متوقف کند ‏و خون شهدا ضمانت اقتدار و ثبات اين انقلاب شد.‏
شما ملت ايران كه با خون خود، با جوانهاي خود، اسلام را بيمه كرديد، دست اجانب را قطع ‏كرديد، شما بر همه ملت ما منت داريد، من از همه شما منت مي كشم، من خادم همه ‏شما هستم‎.‎‏ (1)‏
همچنين بعد از پيروزي انقلاب اسلامي با وجود تمام بحرانهاي که کشور را فرا گرفته ‏بود با رهبري و مديريت عالمانه امام خميني(ره) کشور را با سرفرازي از بحرانها خارج ‏ساخت. ‏
رهبري از مباحثي است که در تمام طول تاريخ بشريت بويژه از دوران انقلاب صنعتي و ‏بروز بحرانهاي مختلف ذهن متفکران و انديشمندان را به خود مشغول کرده است و در ‏اين زمينه تئوري ها و الگوهاي متفاوتي از سوي صاحبنظران علم مديريت از غرب و ‏شرق ارائه گرديده است ولي تاکنون هيچ يک از آنها نتوانسته بحرانهاي جهاني را ‏مديريت کند و راه گشائي براي مشکلات خرد و کلان جوامع باشند. لذا در طول اين ‏ساليان سبک رهبري و ويژگيهاي مديريتي امام در تاريخ انقلاب از لحظات آغازين ‏انقلاب و مبارزات تا لحظه پيروزي آن و همچنين در طول دوران جنگ تحميلي با وجود ‏بحرانهاي که يکي پس از ديگري از سوي دشمنان اين انقلاب ايجاد ميگرديد، مورد ‏توجه انديشمندان و متفکران علم مديريت قرار گرفته است.‏
ويژگي هاي رهبري و مديريتي امام خميني (ره) و همچنين اخلاق فردي و خصوصيات ‏ايشان در درجات بسيار عالي قرار داشت و از ايشان يک نمونه انسان کامل ساخته ‏بود که بيان هر کدام از اين خصوصيات اخلاقي و مديريتي ايشان نياز به بحثي مستقل ‏دارد. در اين مقاله سعي شده با توجه خصوصيات رهبري و سبک مديريتي ايشان، ‏بطور مختصر به شرح بعضي از اين ويژگيها بپردازيم.‏

انديشه امام (ره) پيرامون رهبري و مديريت ولائي :‏
مديريت در ديدگاه ديني و اسلامي نوعي ولايت است، در تقسيم بندي کلي دو ‏ديدگاه پيرامون رهبري قابل تصور است : ديدگاه الهي و ديدگاه غيرالهي، اگر کسي ‏به شکل جامع الشرايط مديريت کند ولايت الهي را نمايندگي مي کند، طرح تئوري ‏ولايت فقيه ديدگاهي نوين در تفکر سياسي نظريه ارتباط دين و سياست بود و انقلاب ‏اسلامي با اين تئوري و اين ديدگاه نوين نهضت خود را با رهبري و مديريت امام (ره) ‏آغاز کرد و انقلاب اسلامي را به ثمر رساند. نظريه امام تفکري است کاربردي و ‏توانائي رقابت با ساير انديشه ها را دارد و مي تواند عظيم ترين حرکت ها را رهبري ‏کند و راه گشايي براي بسياري از بحرانهاي مديريتي باشد.‏
امام در مديريت ولائي خويش اصولي را ترسيم کرد که همگي براي حفاظت از گوهر ‏کرامت انساني پي ريزي شده است. در مطالعه دقيق نحوه رفتار مديريتي امام به اين ‏نتيجه خواهيم رسيد که انديشه و عمل مديريتي امام منطبق بر نظريات دانشمندان و ‏صاحبنظران علم مديريت است ولي بر اساس اخلاق و احساس تعهد دقيق و عميق ‏ديني، و توجه به آيات الهي و کرامت انساني که اين موارد وجه تمايز ديدگاه مديريتي ‏امام با ساير ديدگاههاي مديريتي مي شود. ‏
در رهنمودها، پيامها و نوشته هاي امام درس هاي وجود دارد که نشانه هاي اصول ‏رهبري مي باشند و بسيار از آنها ويژگيهاي يک مدير در جامعه اسلامي را نيز در بر ‏دارند. در اين قسمت بطور مختصر به طرح بعضي از اين اصول که در بحث تربيت مديران ‏بايد به آنها بيشتر توجه کرد مي پردازيم.‏
‏1- اسلام محوري :‏
تبعيت از تعاليم مقدس اسلام و بکار گيري همه اصول ديني در خط مشها و برنامه ‏ريزي و شيوه هاي کابردي مبناي سبک مديريت امام ميباشد. امام خميني (ره) در ‏تمام فرايندهاي رهبري و مديريتي تعاليم اسلامي را سرلوحه تصميمات و استراتژي ‏خود قرار مي دادند، زيرا ولايت الهي بايد بر اساس اصول دين مقدس اسلام باشد و ‏هميشه در سخنانشان به مديران و مسئولين حکومتي سرلوحه قرار دادن اسلام و ‏تفکر اسلامي را تذکر مي دادند.‏
بايد همه ما اسلامي پيش برويم با برنامه اسلامي پيش برويم. پيروزي ما مرهون اسلام ‏است. نه مرهون من است نه مرهون شما و نه مرهون هيچ قوه اي، مرهون اسلام است. ‏اسلام به ما اين پيروزي را داده است. اين يك نعمتي است كه خداي تبارك و تعالي به ما ‏اعطا كرده است و اين نعمت را چنانچه شكرگزاري نكنيم ممكن است كه يك وقتي خداي ‏نخواسته از ما بگيرند. (2)‏

بسادگي مي توان دريافت که مديران در حکومت اسلامي به هيچ عنوان نبايد از مسير ‏اسلام خارج شوند زيرا با وجود سير در مسير اسلامي مي توان به اهداف والائي ‏دست يافت و از چالشهاي که امروزه بدليل مديريت غربي در اقصي نقاط جهان شاهد ‏آن هستيم دور ماند زيرا فقط در دين مبين اسلام است که کرامت و ارزش واقعي ‏انسان رعايت مي شود و انسان را از پوچي، تهي بيني و دنيائي مبتني بر ماديات دور ‏نگه ميدارد و معنويات را وارد محيط زندگي و کار انسانها مي کند.‏
‏2-اصل خدمت : ‏
کسي که خود را خادم ميداند ولو در هر منصبي باشد. امام خميني (ره) هميشه ‏مديران و مسئولين دستگاههاي دولتي را خدمتگزاران مردم مي دانست و هيچگاه ‏پست و مقام را مانع از خدمتگزاري به مردم نمي دانست. خدمت به ملت يکي از ‏اصول اسلامي و جدائي ناپذير حکومت ولائي است و هميشه در فرمايشات امام بحث ‏خدمت به ملت بسيار جدي و بطور مستمر توصيه ميگرديد.‏
اين ملت حق دارد، دست شما را گرفته آورده اين بالا نشانده ، شما بايد خدمت كنيد به اين ‏مردم ؛ شما، ما، همه بايد خدمتگزار اينها باشيم . و شرافت همه ما به اين است كه خدمت ‏به خلق خدا بكنيم . اينها بندگان خدا هستند، خداي تبارك و تعالي ، علاقه دارد به اين ‏بندگان و ما مسئوليم ، بايد خدمت بكنيم.(3)‏
امام خدمت به مردم را تا جائي توصيه ميکردند که مردم قانع شوند و تاکيد امام در ‏خدمت به مردم در حدي بود که لذت خدمتگزاري را به رهبري ترجيح ميدادند و در يکي ‏از بياناتشان فرمودند : اگر به من خدمتگزار بگوئيد بيشتر لذت مي برم تا اينکه رهبرم ‏بخوانيد. ‏
مي توان اين برداشت را کرد که حکومت اسلامي حکومت خدمت و رفع مشکلات ‏مردم است و مديران و مسئولين اين حکومت همگي خدمتگزار اين مردم هستند تا ‏آنجا که رهبري همچون امام خميني (ره) خود را خدمتگزار اين ملت مي داند.‏
‏3- اصل ساده زيستي : ‏
حضرت امام (ره) در اصل ساده زيستي هم خود مرد عمل بودند و هم کارگزاران را به ‏شدت از اخلاق کاخ نشيني بر حذر و زيستن همانند مردم عادي و متوسط را توصيه ‏مي کردند. امام بعنوان يک رهبر انقلابي بزرگ با ساده زيستي خود يک الگوي زندگي ‏را به جامعه معرفي مي کند. انگيزه و نيت دروني در اين نوع ساده زيستي معنوي و ‏قصد قربت الهي است که نمونه هاي از اين نوع ساده زيستي را ميتوان در سيره ‏پيامبر اکرم (ص) و اميرالمومنين (ع) مشاهده کرد. در اينصورت مسئولين ميتوانند ‏وضعيت معيشتي مردم را در اقشار مختلف مورد توجه قرار دهند و در پي حل ‏مشکلات آنها بر آيند.‏
حضرت امام خميني (ره) در ارشادات کريمانه خود ساده زيستي و دوري از تشريفات را ‏به مسئولين و مديران نظام توصيه مي کردند.‏
‏ يكي از امور مهم هم اين است كه روحانيون بايد ساده زندگي كنند.آن چيزي كه روحانيت را ‏پيش برده تا حالا و حفظ كرده است، اين است كه ساده زندگي مي كردند ، آنهائي كه ‏منشاء آثار بزرگي بودند، در زندگي ساده زندگي كردند. اينهائي كه بين مردم موجّه بودند كه ‏حرف آنها را مي شنيدند، اينها ساده زندگي كردند... هرچه برويد سراغ اينكه يك قدم برداريد ‏براي اينكه خانه‏‎‏ تان بهتر باشد، به همين مقدار از ارزشتان كاسته مي شود. ارزش انسان ‏به خانه نيست به باغ نيست به اتومبيل نيست، اگر ارزش انسان به اينها بود انبياء بايد ‏همين كار را بكنند.(4)‏
در خصوص رعايت ساده زيستي در مورد امام خميني (ره) ميتوان به مجله چيني زبان ‏‏"گلوبال تايمز" اشاره کرد که مصادف با سي امين سالگرد تاسيس جمهوري اسلامي ‏ايران مقاله اي را با عنوان ((امام خميني، بزرگمرد تاريخ ايران)) منتشر کرد که به ‏قسمتهاي از اين مقاله اشاره مي کنيم :‏
خبرنگار اين مجله با اشاره به سفر اخير خود به تهران و بازديد از حسينيه جماران، زندگي ‏امام خميني را زندگي "بسيار ساده" و خانه آن حضرت را خانه اي "محقر" توصيف کرد و ‏نوشت : با عبور از چندين خيابان نه چندان عريض به خانه محقر امام خميني در منطقه ‏جماران مي رسيم. "ابتدا هرکسي تصور مي کند که با توجه به عزت و افتخار امام خميني ‏‏(ره)، زندگي و منزل او نيز بايد بسيار مجلل باشد اما هر بيننده اي با تماشاي خانه کوچک و ‏بي آلايش امام پي به عظمت اين مرد مي برد." نويسنده در گزارش خود مي افزايد : يکي ‏از نکات قابل تامل اين است که زندگي امام خميني از ابتدا تا پايان عمر نيز در همين ‏سادگي و بي آلايشي سپري شده است. خبرنگار چيني در گزارش خود از مشاهداتش از ‏اتاق مخصوص اقامت و محل کار امام مي نويسد : اين اتاق فقط 12 متر مربع وسعت دارد و ‏اين اتاق محل کار ايشان نيز بوده است. "ما شائو لين" با ذکر اين مطلب که " صلا نمي توان ‏باور کرد که خانه امام خميني آنقدر ساده و بي آلايش و کوچک بوده است "مي نويسد : در ‏اتاق امام يک جلد قرآن کريم کتاب مقدس مسلمانان، يک سجاده و يک تسبيح مشاهده مي ‏شود و همه مال و دارايي امام خميني را همين وسايل تشکيل مي دهند".(5) ‏
يكي از بزرگ‌ترين ويژگي‌هاي حضرت امام خميني، ساده زيستي ايشان بود. ايشان ‏يكي از بهترين راهكارهاي مبارزه با استكبار و ابرقدرت‌ها را ساده زيستن مي‌دانستند ‏به طوري كه مي‌فرمودند: اگر بخواهيد بي‌خوف و هراس در مقابل باطل بايستيد و از ‏حق دفــاع كنيد و ابر قدرتان و سلاح‌هاي پيشرفته آنان و شياطين و توطئه‌هـاي آنان در ‏روح شما اثـر نگذارد و شما را از ميدان بدر نكند، خود را به«ساده زيستن» عادت دهيد ‏و از تعلق قلب به مال و منال و جاه و مقام بپرهيزيد. مردان بزرگ كه خدمت‌هاي بزرگ ‏براي ملت‌هاي خود كرده اند، اكثرا «ساده زيست» و بي‌علاقه به زخارف دنيا بوده‌اند... ‏چرا كه با زندگاني اشرافي و مصرفي نمي‌توان ارزش‌هاي انساني و اسلامي را حفظ ‏كرد.(6)‏
به اين نتيجه با ارزش ميرسيم که ساده زيستي در زندگي افراد بويژه مسئولين و ‏مديران آنها را با معنويات و مردم عادي نزديکتر ميکند و دوري از ساده زيستي ميتواند ‏باعث تعلقات قلبي و روحي به جاه و مقام و ماديات و دوري از مردم گردد و انسان در ‏برابر نيروهاي شيطاني شکست خورده و از مسير الهي خارج شود.‏
‏4-برقراري عدالت : ‏
حضرت امام خميني (ره) به عدالت اجتماعي و عدالت ديني و قانون گرائي بسيار ‏تاکيد داشتند و عدالت گرائي نزد ايشان از جايگاه و ارزش خاصي برخوردار بود و همه ‏دولتمردان و مسئولين را ملزم به رعايت قانون ميکردند و از آنها ميخواست تا در ‏برقراري عدالت پيش قدم باشند و هيچ گونه قصور و غفلتي در گريز از عدالت براي ‏ايشان قابل توجيه نبود. امام بر عدالت اجتماعي و زندگي عادلانه براي همه مردم ‏اصرار داشتند و هميشه در سخنان ايشان عدالت اجتماعي مورد تاکيد قرار ميگرفت ‏زيرا ايشان معتقد بودند عدالت فطري است و هميشه بايد در نهاد انسان آن را زنده ‏نگه داشت. امام (ره) در کتاب ولايت فقيه، در تاکيد بر عدالت نوشته اند:‏
حكمت آفريدگار بر اين تعلق گرفته است كه مردم به طريقه عادلانه زندگي كنند و در حدود ‏احكام الهي قدم بردارند. اين حكمت هميشگي و از سنت‌هاي خداوند متعال و تغييرناپذير ‏است.(7) ‏
تعابير حضرت امام خميني (ره) در مورد عدالت به قرار زير است(8)‏
الف) عدالت به معناي قايل نشدن امتياز براي قشرهاي (خاص) است، مگر به امتيازات ‏انساني که خود آنها دارند. ‏
ب) عدالت به معناي اين که : طبقات مختلف به طبقه پايين ظلم نکنند. بايد حق فقرا، ‏حق مستمندان داده شود... در نظام عادلانه ي (جمهوري اسلامي) اينطور مسائلي ‏که زورگويي باشد نيست. طبقه ي غني نمي تواند بر طبقه ي فقير زور بگويد، نمي ‏تواند استثمار بکند، نمي تواند آن ها را با اجر کم وادار به عمل هاي زياد بکند... بايد ‏مستضعفين حمايت شوند، تقويت بشوند، مستکبر بايد مستضعف شود، بلکه همه با ‏هم برادر وار در اين مملکت همه با هم باشند." ‏
ج) عدالت به معناي " قيام انسانها به قسط " که به معناي " رفع ستمگري ها و ‏چپاول گري ها" است. ‏
د) اقامه ي عدل يعني " نجات مستمندان از زير بار ستمگران" و " کوتاه کردن دست ‏ستمکاران‎"‎‏. ‏
ه) بسط عدالت يعني " رفع ايادي ظالمه و تامين استقلال و آزادي، تعديل ثروت به ‏طور عاقلانه و قابل عمل و عينيت در اسلام". ‏
با توجه به اينکه اصل برقراري عدالت هم يکي از اصول رهبري و ولايت در ديدگاه امام ‏بوده و گسترش عدالت بويژه عدالت اجتماعي را موجب پيشرفت و تعالي انسانها ‏ميدانستند مديران امروز هم بايد نسبت به گسترش عدالت در محدوده مسئوليتشان ‏توجه ويژه داشته باشند.‏
اصول مديريت نوين در شيوه مديريتي امام(ره) : ‏
با مطالعه شيوه هاي مديريتي امام خميني (ره) در طول دوران رهبري انقلاب، ميتوان ‏دريافت کليه اصول و مباني دانش مديريت از قبيل هدف گذاري، برنامه ريزي، ‏سازماندهي، تقسيم سازي، تصميم گيري، کنترل و نظارت در تمام تصميماتشان بکار ‏گرفته شده است و از آنها در سياست کلان کشور و امر توسعه و سياست خارجي و ‏عدالت اجتماعي در کنار آرمانهاي اسلامي و انقلابي و اصول ديني بخوبي استفاده ‏کرده اند. مديريت سيستميک بحرانهاي سياسي و جنگ و همچنين مديريت ‏کاريزماتيک بحرانهاي سياسي برايند چنين مديريتي بود که توانست مردم را در تمام ‏صحنه هاي انقلاب حفظ کند.‏
امام خميني (ره) با برخورداري از بينش عميق نسبت به انسان، هستي و رابطه آن با ‏يکديگر و نقش اسلام و توجه به کرامت انسان و الهي بودن و رهبري بر توده هاي ‏مردم مديريت مي کردند. ايشان معتقد بودند تا زماني که انسان بر نفس خويش ‏مديريت پيدا نکند نمي تواند بر ديگران مديريت نمايد و در آنها نفوذ نمايد.‏
‏ امام خميني (ره) در دوران رهبري خويش بر انقلاب نشان دادند که در تمام زمينه ‏هاي علم مديريت نوين تسلط کامل دارند و تمام تئوريها و نظريات اين علوم را در قالب ‏اسلام بصورت عملي و علمي اجرا کرده اند که از مهمترين آنها مي توان به (مديريت ‏بحران) اشاره کرد. امروزه مديريت بحران يکي از اجزاي بلاتفکيک و از مشغله هاي ‏عمده در سطوح عالي مديريت امنيتي محسوب ميگردد.‏
با پيروزي انقلاب اسلامي، دشمنان داخلي و خارجي در تلاش بودند تا از پيشرفتها و ‏پيروزهاي چشمگير اين انقلاب به هر نحو ممکن جلوگيري کنند، لذا دست به اقداماتي ‏از قبيل ايجاد نا امني، آشوب، کودتا، تفرقه افکني و تحريم ميزدند که امام هوشمندانه ‏با اعتماد به نفس و با استعانت از قدرت بي منتهاي الهي و با پشتيباني مردم متدين ‏موفق به اداره اين بحرانها گرديدند و در شرايط دشوار جنگ تحميلي و وجود تحريمهاي ‏اقتصادي و نظامي با درايت و استراتژي خاص ايشان با کمترين فشار به مردم ‏توانستند موانع را پشت سرگذارند و جهانيان را متعجب و دشمنان را مايوس نمايند.‏
يکي ديگر از توانائي هاي حضرت امام خميني (ره) که انديشمندان را و سياستمداران ‏را به تامل واداشته بود (مديريت راهبردي و مديريت سياست خارجي) ايشان بود. امام ‏بر اساس جهان بيني اسلامي به انقلاب مي نگريست و آن را محدود و محصور در ‏مرزهاي ايران نمي دانست و در جهت احياي امت اسلامي واحد و ساخت حکومت ‏الگو و ام القري براي جهان اسلام و ساير کشورهاي آزاديخواه و مستضعفين از هيچ ‏اقدامي فروگذار نکردند. امام نگاهي جهاني داشتند و اعتقاد به ارزشهاي اسلامي را ‏مبين نوعي احساس مسئوليت نسبت به جامعه جهاني تلقي مي کردند، تاکيد بر ‏نفي ظلم و ظلم پذيري و نفي سلطه و سلطه گري از مباني فکري امام بود. ‏
نمونه از اين مديريت سياست خارجي ميتوان به ارشادات کريمانه امام (ره) در نامه ‏معروف خود به گورباچف آخرين رهبر شوروي سابق اشاره کرد. امام در اين نامه دريا و ‏دنيائي از کرامت را براي جهانيان به نمايش گذاشت و همچنين حاوي يک پيش بيني ‏بود که پس از چندي تمام اين پيش بيني ها تحقق يافت.‏
امام خميني (ره) در نگاه انديشمندان و صاحبنظران شرق و غرب(9)‏
انديشمندان و صاحب نظران معتقدند با پيروزي انقلاب اسلامي و نشر اصول الهي آن ‏و رهبري امام خميني (ره) دين و دينداري در جهان گسترش يافته است و كليساها ‏جان تازه گرفته اند و حتي مذهبي بودن در اروپا ارزش و معناي تازه اي پيدا کرده ‏است. عصر امام، عصر احياي دين و معنويت در جهان معاصر مي باشد. ‏
پرفسور حميد مولانا که رئيس و بنيان گذار بخش ارتباطات بين المللي دانشگاه ‏امريكن در واشنگتن دي سي است اظهار ميدارد: به عقيده من هيچ صدايي در قرن ‏بيستم مثل صداي امام خميني (ره) جهان را به لرزه در نياورد. امام خميني (ره) پس ‏از جنگ جهاني اولين شخصيتي بودند كه به صورت جهاني طلسم سكوت را در مقابل ‏طاغوت و ظلم شكستند. اگر اين طلسم نشكسته بود امروز شوروي زنده بود.‏
روزنامه هرالد تريبون هم درباره امام خميني (ره) لب به اعتراف مي گشايد و ‏مي نويسد : آيت الله خميني يك انقلابي خستگي ناپذير بود كه تا آخرين لحظه حيات ‏به آرزوي خود براي پي ريزي يك جامعه اسلامي و حكومت اسلامي در ايران وفادار ‏ماند . آيت الله خميني در آنچه براي سرزمين باستاني اش مي خواست لحظه اي ‏درنگ نكرد. وي خود را مأمور مي دانست كه مي بايد ايران را از آنچه فساد و انحطاط ‏غرب مي ديد پاك كند و خلوص اسلامي را به ملت بازگرداند. ‏
روزنامه تايمز لندن كه به سخن گوي دويست ساله دولت استعماري انگليس معروف ‏بوده است، در توصيف امام خميني (ره) مي نويسد: امام خميني (ره) مردي بود كه ‏توده ها را با كلام خود مسحور مي كرد . وي به زبان مردم عادي سخن مي گفت و به ‏طرفداران فقير و محروم خود اعتماد به نفس مي بخشيد. اين احساس آنها را قادر ‏ساخت تا هر كسي را كه سر راهشان باشد از بين ببرند. وي به مردم نشان داد كه ‏حتي مي توان در برابر قدرت هايي مثل آمريكا ايستاد و نهراسيد.‏
‏***‏
ولي امروز، آن رهبر الهي، اکنون در ميان ما نيست و در بستر رضوان الهي ‏آرميده است، اما پيامش، آرامش و راهش و ارزشهايي که آفريد در دست ما ‏به امانت باقي است.‏
‏***‏


نتيجه گيري :‏
مديريت و رهبري موضوعي است که تقريباً به عمر تاريخ قدمت دارد. اهميت اين ‏موضوع در بسياري از حرکت هاي اجتماعي و وقايع تاريخي به خوبي نمايان است. ‏ولي چگونه مي شود انديشه اي جاودانه مي ماند و سرلوحه عملکرد و تفکر بسياري ‏از انديشمندان و آزاد انديشان اين جهان مي شود. بقاي اين جاودانگي در رفتار ‏مديريتي و رهبري امام خميني (ره) بر ميگردد، به نگرش الهي و قرآني و آزاديخواهانه ‏امام که موجب تقويت نفوذ ايشان بر قلب هاي مستضعفين جهان شد و لرزه بر بنيان ‏کاخ ظالمان انداخت.‏
کتاب کشف الاسرار امام خميني (ره) که به ترسيم اهداف به صورت بيان ارزشها، ‏بايدها و نبايدها پرداخته است و مي تواند پاسخگوي بسياري از سئوالات ما باشد که ‏مطالعه آن به دانشجويان و دانش پژوهان گرامي توصيه مي شود و مي تواند بر ديدگاه ‏مديران تاثير ژرفي بگذارد.‏

پي نوشت ها:‏
‏______________________‏
‏1- صحيفه امام خميني (ره) – جلد ششم صفحه 269‏
‏2- صحيفحه امام خميني (ره) – جلد دوازدهم صفحه 348‏
‏3- صحيفه امام خميني (ره) – جلد پانزدهم صفحه 76‏
‏4- صحيفه‎ي نورـ ج 19 ص 157 تا 158 ـ ناشر : سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي / 1369‏
‏5- پايگاه اطلاع رساني و خبري جماران
‏6- كتاب آئين انقلاب اسلامي گزيده اي از انديشه و آرا امام خميني « ره » ص 174‏
‏7- امام خميني(ره)، ولايت فقيه، قم: انتشارات آزادي، ص31‏‎ ‎
‏8- صحيفه نور جلد8 ص114-جلد5 ص237-جلد15ص186-جلد18ص31-جلد2ص19‏
‏9- حق‌دوست،حامد– مقاله : امام خميني در نگاه صاحب‌نظران شرق و غرب - خبرگزاري فارس ـ 17/4/86‏





منابع و مآخذ : ‏

‏1- ابوالحسن حسين زاده – منشور اخلاقي امام خميني در مديريت ‏
‏ روزنامه کيهان شماره 19380 مورخ 18/03/1388‏
‏2- حامد حق دوست – امام خميني در نگاه صاحبنظران شرق و غرب – خبرگزاري فارس 17/04/1386 ‏
‏3- مديريت امام خميني و جنبش نرم افزاري و نهضت آزاد انديشي – ‏
‏ موسسه فرهنگي پژوهشي روح الله (ره)‏
‏4- کرامت انساني در ديدگاه امام مورخ 13/03/1387- وبلاگ اطلاع رساني پايگاه مقاومت شهيددهنوي
‏5- حسين شيدائيان – رهبري معنوي امام خميني در دفاع مقدس - سايت جامع دفاع مقدس‏
‏6- محسن ايماني / سيدمهرداد حسيني - مجله تربيت شماره 4 دي 1384‏
‏7- صحيفه نور جلدهاي 2 - 5 – 6 – 8 – 12 – 15 – 18 – 19 – 23‏
‏8- منشور اخلاقي امام خميني (ره) – مجله دين و سياست شماره 11 و 12‏
‏9- سردبير – مجله حوزه شماره 49‏
‏10- ديدگاه هاي امام خميني درباره مراقبت هاي پنجگانه اخلاقي و سياسي در نظام مديريت اسلامي
‏ سايت آفتاب – 23 خرداد 1388‏
‏11- پايگاه اطلاع رساني و خبري جماران – مقاله امام خميني، بزرگمرد تاريخ ايران – ‏
‏ روزنامه چيني زبان گلوبال تايمز (سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي)‏
‏12- كتاب آئين انقلاب اسلامي گزيده اي از انديشه و آرا امام خميني (ره) ‏
‏13-‏‎ ‎امام خميني(ره)، ولايت فقيه، قم: انتشارات آزادي، ‏

این مطلب تاکنون 5059 بار نمایش داده شده است.
 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir