ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 42   ارديبهشت‌ماه 1388
 

 
 

 
 
   شماره 42   ارديبهشت‌ماه 1388


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 2021 بارعمليات مداخله در طبس
«چارلي بكويت» فرمانده آمريكايي عمليات طبس: در راه بازگشت از ايران احساس پوچي و پژمردگي مي‌كردم، باعث شرمساري آمريكا شده بودم. ما گندي به بار آورده بوديم. خودم را بسيار حقير مي‌ديدم. احساس مي‌كردم ديگر آبرويي برايمان باقي نمانده است و...


تعداد نمايش: 1332 بارنفوذ بهائيت و صهيونيسم در عصر پهلوي دوم
مئير عزري سفير اسرائيل در تهران: بسياري از مقامات سرشناس ايران را مي‌شناختم كه پيرو كيش بهائي بودند. آنها در باور خود چون سنگ خارا بودند و به خوبي مي‌دانستند چگونه در برابر ديگران خود را پنهان كنند. ولي همه دريافته بودند كه در برابر من نيازي به پنهان‌كاري ندارند.


تعداد نمايش: 4978 باردردسر فرح پهلوي!
فرح پهلوي با ناراحتي اظهار داشت «چه مي‌توان براي سالگرد تولد وليعهد رضا خريد؟ او همه چيز دارد. حتي دادن طلا و برليان به وزن خود او بي‌حاصل است چون گاوصندوق‌هاي بانك پر از شمش‌هاي طلا به نام اوست. وليعهد كاخ بزرگي دارد كه به هنگام ورود به آن، سگ اسپانيايي او به استقبالش مي‌آيد...»


تعداد نمايش: 1675 بارخاطره‌ و تاريخ شفاهي
استخراج و تنظيم و تحليل خاطرات ، بخشي از تاريخ شفاهي است. خاطرات علاوه بر تاريخ شفاهي، مي‌توانند منبعي براي ادبيات و هنر نيز به‌حساب آيند. خاطره‌نگاري تخصصي است كه مي‌تواند دانسته‌هاي محصورمانده در اذهان را از انحصار و كاركرد فردي‌ خارج سازد و از آنها اطلاعات مفيد برخوردار از كاركرد اجتماعي بسازد، به‌گونه‌اي‌كه مايه غناي تاريخ و ارتقاء آگاهي اجتماعي قرار گيرند.


تعداد نمايش: 3582 بارشكار شكارچي در شكارگاه
تيمور بختيار اولين رئيس ساواك كه سرگرم ايجاد يك تشكل سياسي عليه رژيم شاه در عراق بود، توسط يكي از محافظان مورد اعتمادش در شكارگاهي در استان دياله عراق ترور شد. پس از اين حادثه دو تن از محافظان توانستند از معركه بگريزند و ضارب اصلي كه با ساواك مرتبط بود همراه با ساير محافظان باقي مانده توسط مأموران عراقي دستگير و تيرباران شدند و...


تعداد نمايش: 3075 بارفراماسون‌هاي دربار به روايت اردشير زاهدي
اعضاي جديد كه مي‌خواستند به عضويت لژ درآيند، بدون رعايت سن و سال بايد در جلسه‌اي با حضور شوراي عضوگيري حاضر مي‌شدند و در ملأ‌عام...! اعليحضرت مايل بودند در رأس «لژ بزرگ» قرار گيرند...


تعداد نمايش: 3301 باركندوكاو در جمهوري رضاخان
جنبش جمهوريخواهي در ايران بافته ذهن روشنفكران غرب‌زده سرخورده از مشروطيت بود. آنها با حمايت انگليسي‌ها مي‌خواستند در شرايط بحرانهاي سياسي و اقتصادي ايران يك «ديكتاتوري مصلح» را پديد آورند. اما اين نقشه با هشياري علما خنثي شد.


تعداد نمايش: 1349 باريك سند
نايب‌السلطنة انگليسي هند: موقعيت ما نه تنها در ايران بلكه در سرتاسر خاورميانه در خطر است. تصوير بريتانيا در ايران، در آسياي اسلامي به ويژه در افغانستان و در مناطق مسلمان نشين هند به عنوان نمونه‌اي از تلاش بريتانيا براي در هم شكستن اسلام شناخته شده است.


تعداد نمايش: 1494 بارسعي كنيد تا سر در لجن فرو نرويد!
مستوفي‌الممالك خطاب به مخبرالسلطنه هدايت: من با قبول پيشنهاد رضاشاه براي عهده‌دار شدن مقام نخست‌وزيري تا چانه در گل فرو رفتم. شما مراقب باشيد با پذيرش اين مسئوليت تا سر در لجن فرو نرويد...


تعداد نمايش: 3144 بارنقد كتاب
خاطرات بزرگ علوي
خاطرات «بزرگ علوي»، تجربه‌ها و آموزه هايي است كه در پايان مسير حركت سياسي وي، ره‌آوردي جز حسرت و پشيماني در كوله‌بار نامبرده باقي نگذاشته و اين هشداري است براي تمام كساني كه در مسير سياست قدم برمي‌دارند.



جايگاه درس تاريخ
در فرهنگ عمومي جامعه

فرهنگ عمومي، فضايي است همگاني كه همگان در آن انديشه و احساس مي‌كنند و با يكديگر در تعامل قرار مي‌گيرند. يكي از عناصر اساسي شكل دهنده اين فضاي عمومي، تاريخ است. از آنجا كه تاريخ ميراث مشترك يك ملت است و همگان نسبت بدان احساس پيوند و تعلق دارند، و در همان حال، تاريخ خود در شكل گيري فرهنگ مشترك جامعه نقش اساسي دارد، سهم و جايگاه آن در فرهنگ عمومي جامعه مهم و حائز اهميت است.
درس تاريخ و كتاب درسي تاريخ، هر چند در تقويت تاريخ در فرهنگ عمومي جامعه سهم اساسي دارد، اما آن را نمي‌توان كافي دانست. با وجودي كه آموزش و پرورش روزبه‌روز گسترش بيشتري مي‌يابد و عدة بيشتري به نحوي منظم با تاريخ آشنا مي‌شوند، اما بايد توجه داشت كه درس تاريخ با محدوديت حجم و محتوا روبه‌روست و دوران تحصيل نيز فقط بخشي از زندگي هر انساني را شامل مي‌شود. اين در حالي است كه مردم يك جامعه نياز دارند، مدام با تاريخ كشور خويش آشنا شوند و نسبت به ‌آن آشنايي توأم با علاقه‌مندي كسب كنند. براي توسعة دانش و بينش تاريخي و مردم، دو عرصة سنتي و جديد هر دو مطرح هستند.
در فرهنگ سنتي جامعة ما، گوسان‌ها، خنياگران، مداحان و نظاير آنها با نقالي، قصه‌خواني، شاهنامه‌خواني، روضه‌خواني، شبيه‌خواني يا پرده‌خواني در ميدان‌هاي عمومي، زورخانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها، دانش تاريخي را به مردم منتقل مي‌كردند. در همان حال، نقش‌ها و تزئين‌هايي كه در بناها، لباس‌ها، كاشي‌ها، بسياري از ظرف‌ها و نظاير آن‌ها به كار مي‌رفتند، نوعي پيام تاريخي را انتقال مي‌دادند. حتي نامگذاري اشخاص و اماكن يا پديده‌هاي تاريخي و به طور كلي هر آنچه كه گوياي يك موجوديت تاريخي است نيز در اين راستا مؤثر بوده است. اعياد ملي و ديني و مناسبت‌ها و مراسم گوناگون، اعم از جشن و عزا نيز در تقويت نقش تاريخ در فرهنگ عمومي كاربرد داشته و دارند.
در عرصه ارتباطات جديد نيز امكانات بسياري براي توسعه دانش تاريخي جامعه وجود دارد. راديو و تلويزيون و شبكه‌هاي رايانه‌اي و سينما، تئاتر و موسيقي، همگي ابزارهاي بسيار كارايي در بهره‌گيري از تاريخ هستند. وقايع تاريخي خود نيز همواره دستمايه نوشتن فيلمنامه بوده‌‌اند. بسياري از برنامه‌هاي چنين رسانه‌هايي محتواي تاريخي دارند. فقط لازم است همة آنها را از نظر كمي و كيفي ارتقا بخشيد و قضاوت‌هاي مستمر دربارة آنها را عملي‌تر ساخت.
در كشور انگلستان، علاوه بر برنامه‌هاي تاريخي فراواني كه راديو و تلويزيون دارند، دو شبكه نيز به پخش فيلم‌ها، گزارش‌ها و مباحث تاريخي اختصاص دارد. در دنياي امروز، يكي از شيوه‌هاي مهم توسعة دانش و تفكر تاريخي، بهره‌گيري از ميراث فرهنگي، اعم از مادي و معنوي است. در همه جا نسبت به حفظ بافت قديم شهرها و حفظ ابعاد عمارات اقدام مي‌كنند و شرايطي را پديد مي‌آورند تا فضاي كالبدي شهر به طور عادي القاكننده و انتقال‌دهندة تاريخ گذشته به عموم مردم باشد. برپايي مجسمه‌ها، بناهاي يادبود، نصب لوحه‌ها و نظاير آن‌ها نيز به طور وسيعي مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
مطبوعات هم به دليل گستردگي كاربرد و همگاني شدن، در دنياي جديد نقش مهمي دارند. در همة نشريات، مطالب تاريخي بسياري ديده مي‌شوند. به علاوه، نشرياتي كه به طور خاص به تاريخ مي‌پردازند، بسيار متعدد و متنوع هستند. در كشور بريتانيا بيش از يك صد مجلة خاص تاريخي انتشار مي‌يابد، تعدادي از آنها مخصوص متخصصان تاريخ است اما تعداد زيادي نيز براي عموم مردم تهيه مي‌شود. چنين مجلاتي از نظر محتوا و كيفيت چاپ قابل توجهند و به نحوي جذاب تهيه مي‌شوند.
با هر چه بيش‌تر عمومي ساختن دانش و بينش تاريخي، سطح فرهنگ عمومي جامعه را مي‌توان ارتقاي اساسي داد.

تاريخ، چگونه يك ملت را مصونيت مي‌بخشد؟
همة ملت‌هاي جهان تاريخ خويش را پاس مي‌دارند و در حفظ و آموزش آن به آحاد افراد خويش سعي بليغ مي‌نمايند. در هيچ جاي جهان، كشوري را نمي‌توان يافت كه گذشتة خويش را نفي و انكار كند؛ حتي اگر نسبت به قسمت‌هايي از آن نقد و نظري داشته باشد. مثالي كه در ادامه مي‌آيد، شايد درستي اين سخن را به سادگي اثبات كند. در كشور مغولستان، چنگيزخان به عنوان قهرمان ملي و فرمانروايي عادل و خردمند تكريم مي‌شود و مغولان از او به عنوان چهرة بارز تاريخ خود نام مي‌برند.

ادامه مطلب...

دكتر عبدالرسول خيرانديش

 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir