ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 38   دي‌ماه 1387
 

 
 

 
 
   شماره 38   دي‌ماه 1387


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 2996 بارنقش روايت و حديث در تاريخ‌نگاري مسلمانان
روايات و احاديث، خميرمايه اصلي تاريخ‌نگاري مسلمانان بوده است. علم حديث و سنت شفاهي، به صورت يك علم مدون درآمده و صدها كتاب توسط شيعه و سني در اين زمينه نگاشته شده و زمينه تاريخ‌نگاري اسلامي را فراهم آورده است. دانشمندان زمان تدوين تاريخ اسلامي را نيمه دوم قرن هجري دانسته‌اند.


تعداد نمايش: 3099 بارتاريخچه نمايندگي اسرائيل در تهران
دكتر دوريل نماينده اسرائيل در تهران: وقتي به مقامات ايراني مي‌گويم موقع شناسائي اسرائيل فرارسيده است مي‌گويند: شما كه همه چيز در اينجا داريد، علت اين همه اصرارتان چيست. واقعاً هم همينطور بود و هيأت نمايندگي اسرائيل در ايران از همه چيز برخوردار بود....


تعداد نمايش: 2250 بارريشه‌يابي تاريخي شعار مرگ بر انگليس
عملكرد انگليس در قبال ايران در جنگ جهاني اول و سپس انعقاد پيمان تحت‌الحمايگي ايران در 1919 ريشه شكل‌گيري شعار «مرگ بر انگليس» در تاريخ تحولات سياسي معاصر ايران است. تا جايي كه در بعضي مقاطع، اين شعار و ابراز نفرت از انگليس وسيله‌اي براي كسب پذيرش مردمي و به دست آوردن مشروعيت اجتماعي مورد استفاده رجال قرار مي‌گرفت.


تعداد نمايش: 1884 بارگزارش يك توحش به روايت ساواك
فرداي خروج شاه از كشور، تعدادي از نيروهاي فرمانداري نظامي به كمك جمعي از چماق به دستان، جاويد شاه گويان دهها مغازه و منازل مردم را در اهواز به آتش كشيدند، دهها اتومبيل را زير چرخهاي تانك له كردند، حداقل 17 نفر را به شهادت رساندند. صدها نفر را مجروح كردند و به غارت شهر پرداختند و...


تعداد نمايش: 2027 باردستاورد يك خوش ‌خدمتي!
داريوش همايون وقتي مقاله حاوي توهين به امام خميني را جهت چاپ به روزنامه اطلاعات مي‌داد، حاضر نبود مسبب و باني مقاله را معرفي كند. زيرا معتقد بود افشاء اين موضوع سبب لطمه خوردن به شاه مي‌شد ولي چاپ اين مقاله طوفاني به پا كرد كه در فاصله يك سال به حكومت شاه خاتمه بخشيد.


تعداد نمايش: 1516 بارفرصت‌طلبي در نهضت مشروطه
عموجان از درباريان و رجال برجسته حكومتي در عصر استبداد و از شخصيتهاي مردمي عصر مشروطيت بود! او تا زماني كه محمدعلي شاه، مقتدر و مسلط بود، حامي دولت بود وقتي حكومتش در برابر مخالفين تضعيف شد، در جهت جلب اعتماد دو طرف كوشيد و وقتي مليون و مجاهدين، فاتحانه به تهران آمدند، يك مشروطه‌خواه تمام عيار شد...!


تعداد نمايش: 2176 بارنخستين روز مأموريت «هايزر»
ژنرال هايزر بدون اطلاع قبلي و در حالي كه در قسمت بار هواپيما پنهان شده بود، وارد تهران شد. او در شروع مأموريت خود پس از ملاقات با سوليوان سفير آمريكا گفت «برايم عجيب است كه با دستور رئيس‌جمهور وارد ايران شدم تا همه را وادار به حمايت از بختيار كنم ولي از نماينده رئيس‌جمهور مي‌شنوم كه بايد بختيار را حذف كنيم...»


تعداد نمايش: 1750 باردردسرهاي كشف حجاب
در مراسم جشن نامزدي محمدرضا پهلوي كه سه سال پس از قانون كشف حجاب برگزار شد از 136 مدعو 106 نفر يا نيامدند و يا بدون همسرانشان آمدند. آنها اكثراً مدعي شدند همسرشان باردار است يا مريض است و يا در مسافرت است... اما كمي بعد عموم مدعوين را به يك مجلس روضه‌خواني و وعظ و خطابه دعوت كردند تا مشخص شود ادعاهايي كه براي غيبت بانوان خود مطرح كردند، درست بوده يا خير!


تعداد نمايش: 1467 باراولين تظاهرات دانش‌آموزي در تاريخ ايران
اولين تظاهرات اعتراض‌آميز دانش‌آموزان در تاريخ ايران در 21 مهر 1306 عليه قانون «اخذ شهريه» شكل گرفت. اين تظاهرات سبب لغو آن قانون گرديد.


تعداد نمايش: 2368 بارنقد كتاب
‌«ناگفته‌ها»

بيان منصفانه ضعف‌هاي روحانيت و روشنفكران در كتاب «ناگفته‌ها» به محققان و تاريخ‌پژوهان كمك مي‌كند تا به مقابله‌اي منطقي با خط انحرافي و شكننده قطبي شدن تاريخ‌پژوهي در كشورمان بپردازند.



گوادلوپ
كم نيستند نواحي گمنامي كه به واسطه رخدادهاي تاريخي، نامشان بر سر زبانها افتاده، شهرت جهاني يافته‌اند: فين كن اشتاين (محلي در لهستان)، چالدران (روستايي در ايران)، گوادلوپ (جزيره كوچكي در شرق درياي كارائيب) و...
نام گوادلوپ (Guadeloupe) در دگرگونيهاي سياسي پيش از پيروزي انقلاب اسلامي بسيار شنيده يا خوانده مي‌شود. بيشتر منابعي كه به رويدادهاي سال 1357 ايران پرداخته‌اند، به نشست پنجم ژانويه 1979/15 دي 1357 در اين جزيره اشاره كرده‌اند. در آن روز جيمي كارتر رئيس جمهور آمريكا، جيمز كالاهان نخست‌وزير انگلستان، والري ژيسكاردستن رئيس‌جمهور فرانسه و هلموت اشميت صدراعظم آلمان غربي، سران چهار كشور متحد بلوك غرب، در گردهم آيي غيررسمي، درباره موضوعات سياسي ـ اقتصادي جهان گفت و گو كردند. از آن جمله بود؛ ايران، انقلاب اسلامي و موقعيت محمدرضا پهلوي.

ايران در آستانه گوادلوپ
نيمه اول دي ماه 1357 در ايران، بخشي از دوره‌اي است كه نظام سطنتي در سراشيب فروپاشي بود و درمان‌هاي سياسي، تأثيري در بهبود او نداشت. اعتصابها همه اندام‌ جامعه را فراگرفته بود. از كاركنان گمرك دوغارون در شمال شرقي خراسان گرفته تا كارگران پتروشيمي ماهشهر در جنوب غربي خوزستان،‌ دست از كار كشيده بودند. دانشگاهها عموماً تعطيل بود و استادان مراكز آموزش عالي تحت‌تأثير شهادت دكتر كامران نجات‌اللهي و تحصن استادان دانشگاه تهران در دبيرخانه دانشگاه، اعتراضات خود را نشان مي‌دادند. برخي از مراكز پزشكي كه منجر به كشته و مجروح شدن عده‌اي گرديد، در تحصن و اعتصاب به سر مي‌بردند. تقريباً همه دبيرستانهاي كشور تعطيل بود و تلاش دولت براي بازگشايي مدارس در اوايل دي ماه با شكست مواجه شد و رأي به تعطيلي مجدد آنها داد. در اين بين اعتصاب كارگران و كاركنان صنعت نفت همچنان سنگين‌ترين وزنه اعتراض بر گرده حكومت شاه بود. هر چند تهديدها و گاه تطميع‌هاي مسئولان شركت نفت توانسته بود استخراج نفت را در اوايل دي ماه به بيش از سه ميليون بشكه در روز برساند، اما ترور پل گريم، كارشناس عالي‌رتبه آمريكايي در صنعت نفت ايران كه روز دوم دي ماه در اهواز كشته شد، به همراه استعفاي دستجمعي بيش از چهار هزار تن از كاركنان و كارگران بخش نفت در همين روزها، صدور نفت را از جزيره خارك متوقف كرد. مطبوعات همچنان در اعتصاب به سر مي‌بردند. با ناكارآمدي دولت نظامي غلامرضا ازهاري در غلبه بر بحران پيش رو، اجماع براي روي كار آمدن دولت جديد از چهره‌هاي ميانه‌رو در دستور كار حكومت قرار گرفته بود و گزينه نخست براي اجراي اين دستور، غلامحسين صديقي بود. تلاشهاي صديقي در جذب ياران و هم‌رديفان گذشته‌اش از جبهه ملي، براي تشكيل دولت با شكست روبه‌رو شد و ادامه اين تلاش به ظاهر رهايي‌بخش به شاپور بختيار سپرده شد. تصميم به خروج شاه از كشور قطعي شده بود. اگر راهپيمايي‌هاي بزرگ روزهاي نوزدهم و بيستم آذر 1357 (تاسوعا و عاشورا) كه در همه شهرهاي بزرگ برگزار شد، همه پرسي ملت ايران تلقي شود، قاطبه مردم خواستار سرنگوني نظام شاهنشاهي و برپايي جمهوري اسلامي بودند.
آگاهي از نظر برخي ناظران سياسي در اين مقطع (نيمه اول دي ماه) به آشنايي بيشتر با اوضاع ايران كمك مي‌كند.
آنتوني پارسونز، سفير انگلستان در تهران به اين نتيجه رسيده بود كه «ديگر به آخر خط رسيده بوديم و ديگر فرصتي باقي نمانده بود.»(1) پرويز راجي، سفير ايران در لندن نيز در يادداشتهاي هشتم دي 1357 مي‌نويسد: «راستي چند روز ديگر پشت اين ميز باقي خواهم ماند؟ بعد از آن چه خواهم كرد؟ آيا به ايران برگردم كه اوضاعش اصلاً برايم قابل تصور نيست و خود را در چنگال سرنوشتي نامعلوم گرفتار كنم؟ يا اينكه همين جا در لندن بمانم و به عنوان يك نفر پناهنده سياسي و فراري از دست هم‌وطنان كينه‌توز به زندگي خود ادامه دهم؟»(2) فريدون هويدا، سفير ايران در سازمان ملل متحد، نيز مي‌نويسد: «در آغاز سال جديد [ميلادي] ايران اوضاعي به كلي نوميدكننده داشت... در چنين وضعيتي قصر شاه به صورت يك مركز خيال‌بافي درآمده بود و مشاوران شاه هنوز اميد داشتند مردم به حمايت از شاه عليه مخالفين رژيم قيام كنند... در حالي كه درست برخلاف اين نظر، تمام كارمندان و كارگران اعتصابي تصميم داشتند تا روزي كه شاه مملكت را ترك نكرده، كماكان به اعتصاب خود ادامه دهند.»(3)

ادامه مطلب...

 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir