ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 155   مهر ماه 1397
 

 
 

 
 
   شماره 155   مهر ماه 1397


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 205 بار شمارش معکوس
«روزشمار مهر 1357»

سال 1357 سال سقوط سلسله 50 ساله پهلوی‌ها است. به مناسبت چهلمین سال سقوط این دودمان، از این شماره سیر سرنگونی رژیم پهلوی را به صورت روزشمار ارائه خواهیم کرد. این شماره مجله الکترونیکی «دوران» همزمان با ماه مهر، به رویدادهای مهر 1357 اختصاص دارد.


تعداد نمايش: 179 بارهجرت
امام روز 12 مهر 1357 نجف را به سوی کویت ترک کرد تا از آنجا راهی سوریه شود، اما با ممانعت دولت کویت از ورود امام، ایشان در همان روز به سوی بصره و از آنجا به نجف بازگشت. روز 13 مهر امام از نجف عازم بغداد شد و از آنجا به پاریس رفت و در 16 مهر از پاریس به نوفل لوشاتو نقل مکان کرد.


تعداد نمايش: 186 باردو قرن غارت آثار باستانی ایران
متأسفانه منابع دولتي ايران از دورة رضاشاه بسيار كم است. اكثريت قابل توجه اسنادي كه در طول سال‌هاي 1921 تا 1941 جرائم حکومت پهلوی را نشان مي‌دهد در فاصلة سال‌هاي 1941 تا 1978 يعني 37 سال حكومت محمدرضا‌پهلوی، نابود شد. ولی مدارك وزارت خارجة آمريكا در مورد باستان‌شناسي ايران و آنچه که از این کشور به موزه‌هاي آمريكا و اروپا رفت، بسيار غني است.


تعداد نمايش: 170 بارتبریک نصیری به بوش
وقتی جرج بوش پدر در بهمن 1354 به ریاست سازمان «سیا» منصوب شد، نعمت‌الله نصیری رئیس ساواک پیام تبریکی برای وی فرستاد و در آن هدف‌های سیا و ساواک را مشترک خواند و آرزو کرد همکاری میان دو سازمان گسترش یابد.


تعداد نمايش: 160 باراستخدام در سفارت انگلیس!
محمدرضا آشتیانی زاده، وکیل مجلس شورای ملی در زمان پهلوی اول می‌گوید: «در سفارت انگلیس اگر می‌خواستند از ایرانیان استخدام کنند حتماً از یهودیان، ارمنیان و یا بهائیان و گاهی هم از زرتشتیان استفاده می‌کردند. به عبارت دیگر مستخدمین بومی سفارت انگلیس از هر فرقه‌ای بودند غیر از شیعه اثنی عشری!


تعداد نمايش: 171 بارنگاهی به زندگی عبدالکریم هاشمی نژاد
حجت الاسلام سید عبد الکریم هاشمی نژاد که در مهر 1360 به شهادت رسید، در کنار آیت الله خامنه‌ای و آیت الله واعظ طبسی، سه قطب رهبری مبارزات موثر بر علیه رژیم پهلوی را در مشهد شکل داده بودند.


تعداد نمايش: 177 بارترویج بهائیت در خاندان جلیل سلطنت!
تیمسار ایادی پزشک مخصوص شاه که یک بهایی متعصب بوده، به اتفاق یک امیر دیگر، که او هم بهایی بوده است، ماموریت داشتند از هر فرصتی استفاده کرده و مسلک بهایی را در دربار شاهنشاهی، و بخصوص در میان خاندان سلطنتی اشاعه دهند. هدف از این کار، کسب رسمیت این مسلک بود.


تعداد نمايش: 154 بارهزینه‌های سنگین تاج‌گذاری و فقر فراگیر در کشور
منشی دفتر فرح پهلوی در خاطرات خود می‌نویسد: در فیلم هایی که زندگی مردم ایران را در خانه های گلی بدون برق و آب و بهداشت نشان می‌داد با مشاهده کودکانی که با پای برهنه در کوچه های تنگ انباشته از زباله بازی می‌کردند واقعاً متاثر می شدم و از خود می پرسیدم با وجود چنین شرایط اسفناکی در ایران، شاه چگونه توانسته تصمیم به تاجگذاری بگیرد و خود را شاه شاهان بنامد؟


تعداد نمايش: 177 بارچوب زدن یک جسد!
این خاطره تلخ، به ظاهر رویدادی خنده‌دار به نظر می‌رسد، ولی در عین باورنکردنی بودن آن، کاملاً واقعیت دارد و ماهیت سردمداران و فرماندهان عصر پهلوی اول را نشان می‌دهد.


تعداد نمايش: 165 بارنقدکتاب
«پرسمان یاد»

ویرایش نشدن سئوالات قبل از پرسیدن، کم توجهی به مرور مطالب قبلی گفته شده، عدم حضور پرسندگان در همه جلسات که باعث پرسش‌های تکراری شده است و مهمتر از همه مدیریت نه چندان کارآمد جلسات مصاحبه – که قاعدتاً باید از طرف مصاحبه‌کنندگان صورت گیرد و نه مصاحبه شونده – باعث شده تا مخاطب عنصر گمشده این کتاب باشد. عدم ویراستاری کتاب و آوردن حاشیه‌هایی که محتوای اصلی را تحت الشعاع قرار داده نیز جای سئوال دارد.


حاشیه‌ای بر آن جشن‌ها...

روز 20 مهر 1350 با قرائت خطابه محمدرضا پهلوی در برابر مقبره کوروش هخامنشی در پاسارگاد، جشنهای 2500ساله شاهنشاهی آغاز شد. این جشنها که با هدف بزرگداشت 25 قرن حکومت پادشاهی در ایران ترتیب یافت بیش از سیصد میلیون دلار هزینه دربر داشت و این درحالی بود که متجاوز از نیمی از جمعیت کشور در روستاها و حومه شهرهای بزرگ در فقر و فلاکت زندگی می‌کردند.
شاه با برگزاری جشن‌های 2500 ساله می‌خواست چهره‌ای متفاوت از ایران به جهان نشان دهد؛ و نیز تاریخ و فرهنگ ایران را درآمیخته با مفهوم «شاه» و «شاهنشاهی» بنمایاند. در حقیقت جشنهای 2500ساله شاهنشاهی نمایشی از تاریخ ایران آنطور که شاه می‌خواست بود. محمد رضا پهلوی می‌خواست که جهان غرب او را رهبر بی منازه کهن سرزمین ایران بداند؛ آن‌هم رهبری در سطح جهانی. از این رو با دعوت از سران کشورها برای شرکت در جشن 2500 ساله کوشید که با بزرگنمایی، همچون رهبری مترقی شناخته شود. او در صدد بود که با دعوت گسترده خارجی‌ها از همان آغاز کار، این جشن را از حالت ملی بیرون بیاورد و به آن جنبه بین المللی ببخشد. از این رو بود که سران کشورهای سلطنتی، جمهوری و کمونیستی، در کنار یکدیگر و شخصیت‌های درجه اول سیاسی، فرهنگی، دانشگاهی و هنری آنها را به موازات یکدیگر دعوت کرد. اما بی شک، دیگران و بیش از همه صهیونیستها و برخی دولت‌های خارجی از همراهی و شرکت در این جشن‌ها اهدافی دیگر را جست‌و‌جو می‌کردند.
برخی بازتاب‌ها و پیامدهای این جشن نشان داد که شاه از ابتدا در این زمینه دچار خودفریبی شده بود. «جیمزبیل‌» در کتاب عقاب و شیر می‌نویسد: «محمدرضا شاه پهلوی با برگزاری جشن های 2500 ساله‌، دوره جدیدی را در پادشاهی خود آغاز کرد، دوره جنون انجام کارهای بزرگ‌، بسیاری از معروف ترین و مقتدرترین چهره‌های جهان در تخت جمشید برای ستایش کشور شاه و بلکه مهمتر، برای ستودن خود او، به این محل آمده بودند... و شاه احساس رضایت و خرسندی می‌کرد که میهمانان در مورد این که چه کسی مجلل‌ترین اقامتگاه را گرفته‌، چه کسی محترم‌ترین مکان را در میزهای ضیافت داشته‌ و چه کسی از هلیکوپتر به جای سفر با لیموزین‌های مرسدس استفاده کرده است، با یکدیگر رقابت داشتند.»
محمد رضا پهلوی در پاسارگاد خطاب به کوروش سرسلسله پادشاهی هخامنشی چنین گفت: «در این بیست وپنج قرن، کشور تو و کشور من‌، شاهد سهمگین‌ترین حوادثی شد که در تاریخ جهان برای ملتی روی داده است.... اکنون ما در اینجا آمده‌ایم تا به سربلندی تو بگوییم که پس ازگذشت بیست و پنج قرن‌، امروز نیز مانند دوران پرافتخار تو پرچم شاهنشاهی ایران پیروزمندانه در اهتزاز است...» او با این سخنان می‌خواست دلیلی بر موجودیت خویش اقامه کند وبا ارائه تنها یک مدل ثابت و طولانی برای شکل حکومت در ایران، همواره در اذهان عمومی این نکته را جا بیاندازد که حکومت در ایران مساوی با شاهنشاهی است‌.»
شاه با براه انداختن این نمایش برای به اصطلاح به رخ کشیدن قدمت تاریخی ایران در صدد جلب حمایت خارجیان بود و می‌خواست به آنان نشان دهد که دنباله‌رو کوروش است و جشنهای 2500ساله شاهنشاهی نشانه دوام و پایداری سلطنت اوست. بررسی اقدامات بین المللی رژیم شاه در جریان این جشنها بیشتر بیانگر اهداف خارجی شاه است. مسلم این است که شخصیت‌های سیاسی جهان، خود را خدمتگذار شاه نمی‌دانستند. بلکه آنان به طمع نفت، پول و هدایای دربار شاهنشاهی آمده بودند. ویلیام شوکراس در کتاب «آخرین سفر شاه» می‌نویسد : «دولتمردان غربی بیشتر حریص بودند که ثروت ایران را به جیب بزنند و اهمیتی به این نمی‌دادند که شاه را به خویشتن‌داری دعوت کنند.


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir