ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 39   بهمن‌ماه 1387
 

 
 

 
 
   شماره 39   بهمن‌ماه 1387


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 1664 بارهمايش تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي
به مناسبت سي‌امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ايران همايشي با عنوان «تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي» در هفته اول ارديبهشت‌ماه سال آينده از سوي خانه كتاب برگزار مي‌شود.


تعداد نمايش: 2437 باراسلام‌ستيزي در عصر پهلوي
تلاش براي معرفي اسلام به عنوان يك دين عربي، مانور بر روي تعاليم زرتشت، تأسيس ‌«سپاه دين»، مجذوب شدن به آيين‌هاي پيش از اسلام، برگزاري جشنهاي 2500 ساله شاهنشاهي، تغيير تقويم اسلامي و تقويت بهاييان و يهوديان، از جمله مظاهر اسلام‌زدايي در عصر پهلوي بود.


تعداد نمايش: 2680 بارشوراي سلطنت!
شوراي سلطنت كه در 23 دي 1357 و سه روز قبل از فرار شاه با هدف تلاش براي حفظ رژيم سلطنتي و جلوگيري از فروپاشي آن تشكيل شد، با استعفاي رئيس آن به عنوان پيش شرط ملاقات با امام خميني ظرف يك هفته فروپاشيد.


تعداد نمايش: 2668 بارتوصيه‌هاي اولين رئيس موساد به اولين رئيس ساواك
«ايسر هارل» اولين رئيس سازمان جاسوسي اسرائيل (موساد) در 24 مرداد 1339 طي نشستي محرمانه با سپهبد تيمور بختيار اولين رئيس ساواك توصيه‌هايي براي شروع فعاليتهاي مشترك دو سازمان در صحنه برون‌مرزي مطرح كرد. مطلب حاضر، گزارش اين نشست به نقل از سند ساواك مي‌باشد.


تعداد نمايش: 1428 بارخاطره‌اي از فرهنگستان رضاشاهي
رضاشاه وقتي از احضار نويسنده منتقد ايراني مقيم آلمان نااميد شد، تلاش كرد او را با فريب و با وعده واگذاري پست وزارت، به داخل كشور بكشاند. اما مخاطب زيرك كه از نيرنگ شاه مطلع شده بود پيغام داد كه «به تجويز پزشكان هواي قصر قجر به مزاجم سازگار نيست!»


تعداد نمايش: 2513 باريك بهائي با 80 شغل
يكي از عناصر بهائي فعال در دربار محمدرضا پهلوي كه حتي با زنان وي خودماني شده بود، تيمسار عبدالكريم ايادي بود. او داراي 80 شغل كليدي در كشور بود و وقتي شاه به وي اعتراض كرد كه اين همه شغل را براي چه مي‌خواهي گفت «مي‌خواهم مشاغلم را به 100 برسانم.»


تعداد نمايش: 2463 بارشعر انقلاب
شعر انقلاب، شعار مبارزه بود و حماسي و بي‌پروا بر پيكر سردمداران رژيم شاه شلاق مي‌زد. هر چند در بعضي مواقع، خود در زير شلاق‌هاي ستم و در محبس‌هاي تنگ و تاريك سروده مي‌شد و يا سرنوشت سراينده آن به زندان و شكنجه ختم مي‌گرديد.


تعداد نمايش: 2942 بارانتخابات رضاخاني
رضاشاه با مشاهده فهرست كانديداها و نظر شهرباني و فرماندار محل درباره آنان بعضي از آنها را مجاز به شركت در انتخابات مي‌كرد، دستور ورود بعضي از آنان به مجلس را صادر مي‌كرد و حتي در مورد بعضي نيز دستور مي‌داد كه آراي آنان بايد بيشتر يا كمتر از ديگران باشد...


تعداد نمايش: 1612 باروقتي پادشاه محتكر مي‌شود!
در اواخر جنگ جهاني اول و در شرايطي كه هر روز عده‌اي پير و جوان از گرسنگي تلف مي‌شدند، احمدشاه قاجار جزء كساني بود كه مقدار زيادي گندم و جو و مايحتاج عمومي را احتكار كرده بود تا بتواند به موقع، آنها را به حداكثر قيمت بفروشد.


تعداد نمايش: 10634 بارنقد كتاب
‌«پاسخ به تاريخ»

محمدرضا پهلوي به دليل آنكه شأن و جايگاهي براي مردم قائل نبود، در طول دوران حاكميتش هيچ‌گاه پاسخگويي به مردم ايران را جزء وظايف خود نمي‌‌دانست. اما پس از فرار از كشور درصدد توجيه سياستهاي خود و پدرش طي 50 سال حكومت بر ايران برآمد و كتاب «پاسخ به تاريخ» با همين هدف به رشته تحرير درآمد.



آنچه بوديم، آنچه هستيم
و آنچه بايد باشيم

30 سال از عمر انقلاب اسلامي ايران مي‌گذرد و از دهه سوم بهمن ماه جاري، انقلاب پا به چهارمين دهه از عمر خود مي‌گذارد. سئوال اين است كه آيا در طول اين مدت در معرفي انقلاب به جامعه و به ويژه به نسل سوم انقلاب موفق بوده‌ايم؟ نسلي كه در دوران شكل‌گيري و پيروزي انقلاب و يا حتي در سالهاي دهه اول انقلاب به دنيا آمده، آيا امروز درك صحيحي از زمينه‌ها و ريشه‌هاي انقلاب، چگونگي وقوع و پيروزي آن و رموز دوم انقلاب دارد.
پاسخ دادن به سئوال فوق اهميت «تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي» را مي‌نماياند. شك نيست كه در رژيم گذشته، ابواب بسياري از مباحث تاريخ‌نگاري معاصر ايران به روي پژوهشگران بسته بود. انتشار تحقيقات تاريخي در اكثر زمينه‌ها مجاز شمرده نمي‌شد و حاكميت مطلب سانسور، فضايي براي يك پژوهش محققانه حتي در زمينه مسائل اقتصادي جامعه باقي نمي‌گذاشت. در نتيجه آنچه كه به عنوان اثر تحقيقي و پژوهش تاريخي منتشر مي‌شد عموماً ناقص يا اساساً غيرواقعي بود. در چنين شرايطي مردم از مباحثي چون چگونگي به قدرت رسيدن دودمان پهلوي، نقش قدرتهاي بيگانه در اين امر، پرونده‌هاي مربوط به حوادث مهم اين دوره از جمله تجديد قراردادهاي نفت با انگلستان، كشف حجاب، واقعه مسجد گوهرشاد، قتل آيت‌الله مدرس، حبس گروه كمونيستي موسوم به «53 نفر» و نيز حوادث و وقايع منجر به اشغال نظامي ايران توسط بيگانگان و تبعيد رضاشاه و چگونگي به قدرت رسيدن محمدرضا پهلوي، عمدتاً بي‌خبر بودند و تحقيقاتي كه در اين زمينه‌ها به مردم ارائه مي‌شد، عمدتاً غيرواقعي و تحريف شده بودند. به همين ترتيب در دوران حكومت محمدرضا شاه نيز وقايع كودتاي 28 مرداد 1332 و نقش انگليس و آمريكا در آن، ابعاد سلطه انگليس و سپس آمريكا در تمامي شريانهاي سياسي و اقتصادي كشور، ارتباط حكومت شاه با اسرائيل و فعاليت شبكه‌هايي چون بهائيت و فراماسونري كه چون اختاپوس بر روي بسياري از مراكز تصميم‌گيري سياسي و فرهنگي كشور سايه افكنده بودند، بر مردم پوشيده مانده بود.
به طور خلاصه تا پيش از پيروزي انقلاب بسياري از اسرار تاريخ در زير «غبار زمانه» و در لابلاي قضاوت مورخان مغرض و تحريفگر مكتوم مانده و از ذهن و ضمير تاريخ زدوده شده بود.
پس از پيروزي انقلاب نسل جديد تاريخ‌نويسان برخاسته از نهضت امام خميني كوشش كردند تا رويكرد و نگرش واقع‌گرا، نوين، تحليلي، مستقل و مستند در عرصه تاريخ معاصر ايران را ارائه دهند. بار سنگين اين رسالت را نيز مؤسسات و مراكز اسنادي نوظهوري كه با همين هدف شكل گرفته بودند، عهده‌دار شدند.
مركز بررسي اسناد تاريخي، مركز اسناد انقلاب اسلامي، مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر، مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني (ره)، بنياد تاريخ انقلاب اسلامي، دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران و بسياري ديگر از مراكز اسنادي و تحقيقاتي در كشور، كار بررسي و پژوهش و بازنمايي زواياي پنهان تاريخ تحولات ايران را برعهده گرفتند.
حاصل اين تلاش ارائه صدها اثر مفيد در معرفي رويدادها، جريانها، اشخاص و اسرار تاريخ بوده كه به صورتهاي مختلف تاريخ‌نگاري، خاطره‌نگاري، ارائه روزشمار و گاه‌شمار و انتشار اسناد، منتشر شده است.
بدين ترتيب طي 30 سال گذشته درباره بسياري از نقاط تاريك تاريخ، روشنگري شده و در برابر بسياري از سئوالات و ابهامات راجع به تاريخ معاصر ايران پژوهشهاي علمي، نقادانه و حقيقت‌گرا ارائه گرديده است.
اكنون سئوال اين است كه آيا اين تلاش تأمين كننده نياز نسل جوان امروز بوده است؟ پاسخ صادقانه اين است كه اقدامات انجام شده در اين عرصه يقيناً ستودني و قابل تحسين بوده است ولي هيچ محققي در تداوم كار پژوهشي خود به مرحله اقناع و اكتفا نمي‌رسد و همواره احساس مي‌كند مسئوليتي كه بر دوش دارد، پايان‌ناپذير است. از اين رو هميشه اين جواب را پيش روي خود داريم كه كار ناتمام است و براي رسيدن به وضعيت مطلوب‌تر در عرصه تاريخ‌پژوهي متعهدانه، عميق و عملي بايد گام‌هاي بلندتري برداريم.

سردبير

 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir