ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 169   آذر ماه 1398
 

 
 

 
 
   شماره 169   آذر ماه 1398


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 72 بارپای سخنان دبیرکل اسبق سازمان ملل
دکوئیار: جنگ ایران و عراق، در حقیقت جنگ عراق علیه ایران بود. صدام با افکار جاه‌طلبانه خود قصد داشت رهبری جهان عرب را به دست گیرد و به عنوان قدرت برتر منطقه شناخته شود. ولی اینگونه نشد و وی با مقاومت سرسختانه ملت ایران مواجه شد... دفاع مشروع، بهترین کاری بود که یک ملت می‌توانست در مقابل تجاوز دشمن انجام دهد. در ایران این مقاومت، مردمی بود و همین امر سبب پیروزی ایران شد.


تعداد نمايش: 96 بار«بسیج» برگی از پرونده انقلاب
متعاقب تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، ضرورت تشکیل سازمان بسیج، برای رویارویی با حمله نظامی احتمالی آمریکا، از سوی امام خمینی مطرح شد و این سازمان به فاصله کمتر از سه هفته پس از سقوط لانه جاسوسی یعنی در 5 آذر 1358 تشکیل شد. با آغاز جنگ تحمیلی نیز بدنه اصلی در رویارویی با ارتش بعثی صدام را نیروهای مخلص همین سازمان تشکیل می‌دادند.


تعداد نمايش: 78 بار«ارتش شاهنشاهی» به روایت وزیر دربار
اسدالله علم: شاهنشاه می‌گفت: آنچه مرا نگران می‌کند این است که ارتشی‌های ما نه می‌توانند بجنگند و نه حتی رژه بروند.... افسران من نه به یکدیگر اعتماد دارند و نه احترام حرفه‌ای برای هم قائلند.... همه امرای ارتش بی جربزه و بزمی هستند... آنها اکثراً طبل‌های توخالی هستند.... در صورت اقتضا چنان با چنگ و دندان به جان هم می‌افتند که از جانب آنها خطری ما را تهدید نمی‌کند و ....


تعداد نمايش: 73 بارآمریکا و تاریخ مصرف هویدا
هویدا تا زمانی که مورد توجه دولتمردان آمریکایی بود تعداد قابل توجهی از وزیران کابینه خود را از میان چهره‌هایی برگزیده بود که در «سیا» عضویت داشتند. اما وقتی تاریخ مصرف وی برای آمریکایی‌ها تمام شد، با این بهانه که «هویدا سرمایه‌گذاری فراوانی برای پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا انجام داده است» خواستار کنارگذاردن وی شدند.


تعداد نمايش: 80 بارملک‌الشعرای بهار از مدرس می‌گوید
...مدرس پاك و شجاع بود. با خرافات دشمن و با اصلاحات همراه بود. او مجتهد، فقيه و اصولي بزرگي بود. به تاريخ و منطق و كلام آشنا و در سخنراني و خطابه همتا نداشت. از خود گذشتگي و فداكاري او در احدي ديده نشده بود. عوام فريب نبود و غرور، پاكدامني و ثبات عقيده در او بي اندازه قوي بود...


تعداد نمايش: 76 بارهویت سازی در عصر رضاشاه
حکومت رضاشاه آغازگر هویت سازی به شمار می‌آید. آنچه ویژگی اصلی هویت سازی ملی در دوران پهلوی اول می باشد، بی اعتنایی به فرهنگ ملی و عوامل سازنده آن، از یک سو، و افراط در طراحی و اجرای پروژه هویت سازی، از سوی دیگر، است. برهم زدن ترکیب نظام فرهنگی، هرچند در کوتاه مدت ظاهر جامعه را دگرگون ساخت، در بلندمدت به سرنگونی نظام سیاسی پهلوی منجر شد.


تعداد نمايش: 78 بارچرا قبر رضاشاه تخریب شد؟
آیت‌الله خلخالی: قبر رضا‌خان، جلوی دید بارگاه حضرت عبدالعظیم حسنی را گرفته بود و مردم نمی‌توانستند از راه دور به آن سلام کنند. همچنین جلوی خیابان‌کشی از طرف غرب شهر ری به طرف شرق و شمال شهر را گرفته بود. تخریب این بنا دل طرفداران اهل بیت را شاد کرد و مخالفین آن، کسانی بودند که به عنوان رفتگر و دربان و مأمور تشریفات و مفتش و جاسوس در آنجا کار می‌کردند و حقوق‌های کلان می‌گرفتند.


تعداد نمايش: 83 بارحرمسرای ناصرالدين شاه منشاء كشف حجاب
در ايران تغيير در پوشش ظاهري زنان، نخست از حرمسراي ناصرالدين شاه قاجارآغاز شد و تاج‎السلطنه دختر وی از پيشگامان تفكر كشف حجاب در ايران محسوب مي‎گردد. ناصرالدين شاه ابتدا تلاش کرد زنان حرمسرای خود را به شکل رقاصه‌های روسی درآورد و سپس پوشش آنان را به صورت مد به جامعه عرضه کند.


تعداد نمايش: 71 بارسندی از میزان دخالت بیگانگان در امور داخلی ایران
دخالت بيگانگان در امور كشور ايران در زمان حكومت پادشاهان آنقدر واضح و روشن است كه هرگونه ترديد در آن، كتمان حقيقت است. آنگونه كه حتي از اسناد وزارت امورخارجه كشورهايي چون روسيه و انگليس برمي آيد، تصميم گيرندگان واقعي بسياري از وقايع و امور كشور، سفارتخانه هاي خارجي بوده اند. سند حاضر گواهی بر این مدعاست.


تعداد نمايش: 81 بارمعرفی كتاب
«53 سال عصر پهلوى به روایت دربار»

امروزه تلاش برای تطهیر رژیم پهلوی، متاسفانه به یکی از تهدیدات واقعی و در حال روی دادن در سطح جامعه و فضای مجازی تبدیل شده است. کتاب «53 سال عصر پهلوى به روایت دربار» از جمله آثار مستندی است که از سوی مركز اسناد انقلاب اسلامي با هدف مقابله با این تهدید فرهنگی منتشر شده است


تاریخ شفاهی را جدی بگیریم
حرفه «تاریخ شفاهی» روشی برای ثبت و ضبط تصویری یا صوتی اطلاعات تاریخی از طریق بازگو کردن تجارب، مشاهدات، خاطرات و نظرات شخصی افراد است. به عبارت دیگر آشنایی با رویدادها و شناخت رخدادها و تحولات تاریخ براساس دیدگاه‌ها و نقل قول‌ها و اظهارنظر شاهدان عینی، «تاریخ شفاهی» نام دارد. بخش مهمی از تاریخ مکتوب و مورد استفاده مردم، با استناد به همین منابع شفاهی است که پدید می‌آید یا مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
محتوای تاریخ شفاهی که به مدد مصاحبه تولید می‌شود شامل مشاهدات شخصی و یا نقل قول‌هایی از دیگران درباره وقایع تاریخ معاصر می‌باشد. تاریخ شفاهی در حقیقت روشی ارزشمند برای حفظ و نگهداری خاطرات، مشاهدات و فهم و دانش افراد مسن است. بسیاری از افراد سالخورده، دیده‌ها و شنیده‌هایی دارند که بسیار مهم و در عین حال شنیدنی است. آنان شاهد زندگی‌های متفاوت گذشته و وقایع و رویدادهای عصر خود بوده‌اند. بعضی اظهارات و خاطرات آنان را در هیچ منبع مکتوبی نمی‌توان یافت ولی چون خود شاهد عینی آن بوده‌اند از اعتبار برخوردار است. از این رو صحبت‌های آنها در این موارد می‌تواند حاوی فرازهای مفیدی باشد. طبعاً شایسته است که برای کشف یا فهم بهتر رخدادهای گذشته، از بزرگترها خواسته شود درباره چرایی و چگونگی وقوع اتفاقات دوران خود، نتایج آنها و نحوه سلوک و رفتار مردم دوران خویش صحبت کنند. باید به آنها فرصت بازنمایی گذشته و مقایسه آن با اکنون داده شود طبعاً در این مقایسات است که می‌توان تفاوت فرهنگ‌ها، آداب و رسوم و ارزیابی نقاط قوت و ضعف ارزش‌های زندگی پی‌ برد و ریشه وقایع و نتیج آنها را به درستی شناخت. باید بپذیرم که در دل این گفته‌ها و شرح حال‌ها مطالب مهمی منتقل و ای بسا زوایای تاریکی از تاریخ روشن خواهد شد. این اظهار نظرها گاه مستندتر و دقیق تر از آثار مکتوبی است که به دفعات توسط مولفان و پژوهشگران، نقل قول و تکرار شده است.
زبان گفتاری تاریخ شفاهی چون به دور از دغدغه‌های زبان نوشتاری بیان می‌شود، با سهولت بیشتری می‌تواند پرده‌ از لایه‌های پنهان و مغفول‌مانده حوادث بردارد.
یکی دو دهه پیش کسانی که به چشم خود جنگ‌جهانی و حضور متفقین در ایران و جنایات و غارتگری‌های آنان را به چشم دیده بودند، زیاد بودند و هر محققی می‌توانست به‌راحتی از دیده‌ها و شنیده‌های آنها برای کشف دقیق‌تر سرگذشت کشورمان استفاده کند. اکنون نیز کسانی که وقایعی مانند کودتای 28 مرداد 1332، قیام 15 خرداد 1342، وقایع مربوط به انقلاب اسلامی 1357 و جنگ تحمیلی و ارزش‌های دفاع مقدس را دیده‌اند، بسیارند. بدیهی است شنیده‌های امروز نسل جوان از این افراد، در دهه‌های بعد ارزش بیشتری می‌یابد. به‌علاوه ذهن کنجکاو و جست‌وجوگر نسل جوان را بهتر می‌تواند با تاریخ درگیر کند و به نگاه آنان قدرت و ارزش بیشتری ببخشد.
کسانی که قدر و قیمت تاریخ شفاهی و تأثیر آن بر فرهنگ مردم را می‌دانند عمیقاً باور دارند که باید از چنین فرصت‌هایی برای بیان خاطرات قدیم که در آن بسیاری از حوادث و وقایع مستتر است، استفاده شود.
امروزه در مقوله تاریخ نگاری به لزوم ثبت منبع و ماخذ گفتارها و ادعاهای اقتباس شده از نوشته‌های دیگران اهمیت داده می‌شود ولی به درستی و صحت اظهارات بدون منبع کسانی که خود شاهد ماجراها و وقایع بوده و یا آن را از قول شاهدان عینی نقل کرده‌اند، بهای کافی داده نمی‌شود. مطالب دارای منبع و ماخذ، بدون توجه به میزان اعتبار آن منابع و مآخذ، مستندتر و معتبرتر جلوه می‌کند تا مطالبی که از قول شاهدان نقل می‌گردد. این پدیده علیرغم رشد «تاریخ نگاری شفاهی» در کشور طی 40 سال گذشته، متاسفانه هنوز کم و بیش وجود دارد و مانع از رشد در خور انتظار این شیوه تاریخ نگاری شده است.
بسیاری از منابع مکتوب تاریخی که به دلیل داشتن ماخذ و منبع، مورد استفاده محققان قرار می‌گیرد، تکرار نوشته دیگران است و هنر نویسنده تنها گردآوری آنها و وصل‌کردن پاراگراف‌ها و عبارات به یکدیگر است. در حالی که ممکن است در دل یک مصاحبه ساده با شخص غیر مشهوری که به دلیل کهولت سن، گنجینه‌ای از خاطرات و اطلاعات مفید از رویدادهای تاریخی را در ذهن خود دارد، بتوان بسياري از اسرار و نقاط مجهول و مغفول تاريخی را کشف نمود. اسراری که شاید در زير «غبار زمانه» و در لابلاي قضاوت مورخان مغرض و تحريفگر مكتوم مانده و از ذهن تاريخ زدوده شده بود.


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir