ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 160   اسفند ماه 1397
 

 
 

 
 
   شماره 160   اسفند ماه 1397


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 369 بارسهم «فدائيان اسلام» در پيروزي نهضت ملي نفت
نواب صفوي و فدائيان اسلام بُعد ضداستعماري جنبش نفت را به خوبي درك كرده بودند. نقش آنان در نهضت ملي شدن صنعت نفت، بسيار اساسي و برجسته است. آنان با انگيزه‌ قطع دست عاملان سرسپرده انگليس، به ميدان مبارزه آمدند و با قتل هژير و رزم‌آرا، دو عنصر وابسته انگلستان، زمينه ملي شدن صنعت نفت را فراهم كردند.


تعداد نمايش: 367 باربرگ‌هایی از دولت 37 روزه بختیار
فردوست: دزدی‌های مالی بختیار در برابر خیانتی که او کرد، هیچ است و آن لغو سفارشات وسایل نظامی با آمریکا و انگلیس بود. این یکی از مأموریت‌های هایزر بود. جمع این سفارشات ظاهراً حدود 11 میلیارد دلار بود، که اکثر این وجوه به عنوان پیش‌قسط پرداخت شده بود. به نظر من، خیانت بختیار در این مسئله بسیار بزرگ است و مسلم است که از این بابت حق و حساب کلانی در خارج به حساب بختیار واریز شده است...


تعداد نمايش: 357 بارفکرکردن به آنچه فکر نکردنی است
سولیوان: من به واشنگتن اطلاع داده بودم که شاه از حمایت افکار عمومی برخوردار نیست. نه فقط شاه ، بلکه بسیاری از فرماندهان و افسران ارشد نیروهای مسلح ایران باید از صحنه خارج شوند. من در گزارشی زیر عنوان «فکرکردن به آنچه فکر نکردنی است» نوشتم که باید رهبران مذهبی را مورد توجه قرار داد. اما کاخ سفید مدام از شاه حمایت می‌کرد.


تعداد نمايش: 377 بارمحرم اسرار نظامی شاه
شناخت ارتشبد حسن طوفانیان که مورد اعتماد کامل شاه و محرم اسرار نظامی وی بود، علاوه بر آشنایی با فعالیت ها و خریدهای نظامی پهلوی دوم و انگیزه وی از اینگونه خریدها، ما را با اهداف استعمار به ویژه آمریکا در ایران و خاورمیانه ، و همچنین زد و بند اسرائیل با حکومت شاه آشنا می سازد.


تعداد نمايش: 357 باربختیار و فریبی به نام «انحلال ساواک»
از نظر اکثریت مردمی که می‌دانستند شاپور بختيار توسط رئیس ساواک به شاه معرفی شده بود، و بخشی از اعضای کابینه وی نیز ساواکی بودند، تصمیم بختیار به انحلال ساواک، جز فریب افکار عمومی چیز دیگری نبود.


تعداد نمايش: 356 باربازخوانی رفتار حقیرانه شاه در برابر انگلیسی‌ها
دنيس رايت، سفير وقت بريتانيا در ايران در كتابي تحت عنوان «ايران و بريتانيا» مي‌نويسد: «به ايرانيان هشدار دادم كه هرگونه تلاش آنان در تصرف جزاير ایرانی ما را به برخورد مسلحانه با ايران خواهد كشاند. يك بار ديگر شاه تسليم ما شد و با چشم‌پوشي از بحرين بدون كسب هيچ مابه‌ازايي به نظريات لندن گردن نهاد.»


تعداد نمايش: 377 باربی اعتنایی شاه به دزدی‌ها و اختلاس‌های مدیران کشور!
شاه: وقتی ما به مصر یک میلیارد دلار، به اسرائیل یک میلیارد دلار، به سازمان آب لندن نیم میلیارد دلار و به سایر ممالک میلیاردها دلار وام می‌دهیم چه اشکالی دارد یک عده از مدیران مملکت ما هم به نوایی برسند و چاق شوند....


تعداد نمايش: 365 بارفریدون هویدا: شاه، بختيار را سپر بلای خودش کرده بود
فريدون هويدا : از وظايف مشكل كابينه بختيار كه شاه دستور آن را به وی داده بود، يكي برقراري آرامش در كشور بود و ديگري نجات سلطنت. بنا بر این بود که بختیار موانع فراوان بازگشت شاه به كشور را از سر راه بردارد و اين همان برنامه سپر بلا بود.


تعداد نمايش: 348 بارترس شاه از افشاء رابطه با اسرائيل‌
روز دوم دی 1357 معاون سازمان اطلاعاتی رژیم صهیونیستی از طریق سپهبد ناصر مقدم رئیس وقت ساواک درخواست کرد که وزیر خارجه اسرائیل برای اظهار همبستگی با حکومت شاه و ارائه گزارش‌هایی به وی راجع به تحولات خاورمیانه و كنفرانس «كمپ‌ديويد» به تهران بیاید اما شاه از بیم افشاء رابطه‌اش با اسرائیل خواست دیدار به وقت دیگری موکول شود.


تعداد نمايش: 374 بارمعرفی كتاب
«سقوط شاه و پیروزی انقلاب اسلامی»

در این کتاب علل سقوط شاه در دو بخش بررسی شده‌اند: 1. عوامل درون حکومت و 2. عوامل بیرون از حکومت. در بخش اول، عوامل درون حکومت، در 21 فصل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند و بخش دوم کتاب در 15 فصل به بررسی عوامل بیرونی سقوط حکومت پهلوی پرداخته است.


تاریخ یک دودمان
«پهلوی»، عنوان آخرین سلسله نظام شاهنشاهی ایران است، سلسله‌ای که رضاخان میرپنج آن را به یاری انگلیسی‌ها بنیان نهاد و خود 20 سال در سایه آنان حکومت کرد. رضاخان در کودتایی که وی را به قدرت رساند، یک مهره نظامی بود و سیدضیاء‌الدین طباطبائی مهره سیاسی آن محسوب می‌شد. این هر دو مهره ماموریت داشتند تا در صفحه شطرنج انگلیسی‌ها که در سالهای پایانی عصر قاجار منفور خاص و عام شده بودند، بازی کنند و از خود چهره یک «ناجی» را برای تاریخ ایران در آغاز قرن 1400 خورشیدی بتراشند.
رضاخان در 1299 تهران را با عنوان سردارسپه تصرف کرد، در 1300 وزیر جنگ شد، در 1302 رئیس‌الوزرا گردید، در 1304 به تخت سلطنت نشست و مجلس موسسان نیز در 22 آذر همین سال پادشاهی ایران را به او و اعقاب ذکورش تفویض نمود.
رضاشاه بعضی طرح‌های عمرانی و اقتصادی را در کشور به وجود آورد. اما بی‌توجهی به ویژگی‌های اجتماعی و فرهنگی در کشور، به تدریج زمینه‌های نارضایی در جامعه را نسبت به وی به وجود آورد و تاثیر روانی کارهای مثبت او را نزد مردم از بین برد.
اولین عکس العمل روحانیت نسبت به شاه در فروردین 1306ش، زمانی صورت گرفت که بانوان درباری بدون حجاب در حرم حضرت معصومه (س) حضور یافته و با اعتراض آیت‌الله شیخ محمد بافقی از حرم خارج شدند. روز بعد شاه با تجهیزات نظامی وارد قم شد و دستور ضرب و شتم شدید روحانیون را صادر کرد. یک‌سال بعد در 1307 آیت‌الله سیدحسن مدرس دستگیر و سرانجام در 1316 توسط عمال دولت به قتل رسید.
رضاخان در سالهای حکومت خود بسیاری از چهره‌های فرهنگی، روحانی، سیاستمدار، روزنامه‌نگار، عشایر و اقوام مختلف را با ترور، حبس‌های بدون بازگشت، آمپول هوا، مسمومیت و دیگر روش‌های خاص خود از بین برد و فضایی از دیکتاتوری و اختناق را بر کشور حاکم کرد. رضاشاه پهلوي در سال‌های سلطنت خود، ارتفاعات آرارات در غرب ايران را به تركيه، قسمت‌هائي از شرق ايران را به افغانستان و منطقه سوق الجيشي اروند رود (شط العرب) را به عراق بخشيد. رضاشاه که قبل از کودتای 1299 آه در بساط نداشت به هنگام سقوط، به موجب اسناد موجود در وزارت امور خارجة آمريكا موجودي حساب‌هاي بانكي او ده برابر بودجة دولتي ايران شده بود. دو سوم درآمد نفتي ايران در سال‌هاي 1306 تا 1320 به حساب‌هاي بانكي رضاشاه در اروپا و آمريكا واريز شده بود.
پس از اشغال نظامی ایران توسط متفقین در 25 شهریور 1320ش، رضاخان مجبور به کناره‌گیری از سلطنت شد. ارتشی که او 20 سال هزینه‌های جاری کشور را صرف تقویت آن کرده بود حتی قادر به چند ساعت مقاومت در برابر متجاوزان نبود. رضاشاه به جزیرۀ موریس تبعید گردید و پسرش محمدرضا پهلوی به سلطنت رسید.
در دوره جدید انتخابات مجلس شورای ملی(مجلس چهاردهم) برای اولین بار به مردم فرصت داده شد تا به هر کسی که می‌خواهند، رأی بدهند. در نتیجه این آزادی، افرادی چون محمد مصدق انتخاب شدند. مصدق در مجلس طرحی راجع به نفت به تصویب رساند مبنی بر این که هیچ یک از مقامات کشور حق مذاکره یا انعقاد قرارداد نفتی با هیچ کشور خارجی را ندارند. در این شرایط هیئتی از روسیه وارد ایران شدند تا امتیاز نفت شمال را بدست آورد، اما بی‌نتیجه بازگشت. در نتیجه نیروهای روسی که از زمان جنگ جهانی دوم در خاک ایران حضور داشتند، حاضر به ترک ایران نشدند و فرقه‌های تجزیه طلب دموکرات را در کردستان و آذربایجان به وجود آوردند. آنان تا آذرماه 1325 که فرمان پیشروی ارتش به آذربایجان صادر شد و آخرین مواضع فرقۀ دمکرات در تبریز از بین رفت، به حمایت از تجزیه‌طلبان ادامه دادند.
در بهمن 1327 بعد از این‌که شاه در دانشگاه تهران مورد هدف گلوله قرار گرفت، انحلال حزب توده را اعلام کرد و آیت‌الله کاشانی را به خرم‌آباد تبعید نمود. در شهریور 1328 نخستین جبهۀ ملی ایران به رهبری مصدق تشکیل شد. رزم‌آرا با مخالفت‌هایی که نسبت به ملی‌شدن صنعت نفت داشت در اسفند 1329 توسط خلیل طهماسبی از فداییان اسلام به قتل رسید و کمیسیون خاص نفت به ریاست مصدق، ملی‌شدن صنعت نفت را تصویب کرد. مصدق در اردیبهشت 1330 به نخست‌وزیری منصوب شد.


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir