ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 124   اسفند ماه 1394
 

 
 

 
 
   شماره 124   اسفند ماه 1394


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 1138 بارطرح ربودن امام خمینی
روز 16 اسفند 1357 کمتر از یک ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بررسی اسناد و مدارک ژاندارمری استان هرمزگان بخشنامه ای به دست مأموران افتاد که به موجب آن ژاندارمری های مناطق ساحلی خلیج فارس در تاریخ 12 مهر 1357 مأموریت یافته بودند در صورت بازگشت امام خمینی بلافاصله ایشان را دستگیر کنند.


تعداد نمايش: 1074 بارتصرف تهران با 1000 قزاق
وزیر مختار آمریکا در تهران در اولین گزارش خود پس از وقوع کودتای سوم اسفند رضاخان می‌نویسد : مقامات انگلیسی به هریک از نیروهای قزاق که در اجرای این کودتا دست داشتند، مبلغ پنج تومان پول داده بود.


تعداد نمايش: 1039 باریک نامه خواندنی از 90 سال پیش
رضاخان فقط صاحب منصب قزاقخانه بود اما قانع نشد، کوشید و وزیر جنگ شد. باز قانع نبود، کوشید و رئیس الوزرا شد، اکنون قانع نشده می‌کوشد شاه شود. از كجا معلوم وقتی به پادشاهي رسيد به فكر استبداد تام نيفتد و در جهت براندازی آزادی مردم نکوشد؟


تعداد نمايش: 1056 بار«تمدن بزرگ» به روایت فریدون هویدا
فریدون هویدا : کتاب «به سوی تمدن بزرگ» نوعی بازگشائی عقده های درونی شاه بود. شاه اسیر خیالبافی‌های خود شده بود. توهمات عظمت گرایانه شاه به قدری او را از حقایق دور ساخته بود که سازمان «سیا» در گزارش محرمانه ای در 1976 از او به عنوان مردی که «خطرات ناشی از عقده های خود بزرگ بینی او را تهدید می‌کند» یاد کرده بود.


تعداد نمايش: 1084 باروفات دهخدا
علی‌اکبر دهخدا صاحب «لغت نامه دهخدا» در بستر مرگ هر بار به هوش می‌آمد، می‌گفت : «مپرس». دکتر محمد معین صاحب «فرهنگ معین» که در کنار بالین وی نشسته بود، پرسید : منظورتان شعر حافظ است؟ و دهخدا گفت : بله. سپس معین شعر را خواند و کمی پس از آن دهخدا جان به جان آفرین تسلیم کرد و ...


تعداد نمايش: 1087 بارشیخ الشریعه کیست؟
شیخ فتح الله شریعت اصفهانی مشهور به «شیخ الشریعه» مرجعی بود که جمعاً هشت فتوای جهاد برضد : استعمارگران ایتالیایی در حمله به لیبی، متجاوزان روسی در حمله به شمال ایران، متفقین در حمله به عثمانی، و نیروهای انگلیسی در حمله به عراق، صادر کرد.


تعداد نمايش: 1166 باربولارد طراح تبانی آمریکا و انگلیس در ایران
از «سرریدربولارد» سفیر وقت انگلیس در ایران در سالهای پس از جنگ دوم جهانی به عنوان طراح تبانی آمریکا و انگلیس در ایران یاد می‌ شود. این دو کشور پس از اشغال ایران در چهارچوب منافع متفقین با یکدیگر تبانی کردند، هرج و مرج سیاسی و اقتصادی ایران را که ناشی از حضور ناخوانده خودشان در ایران بود به گردن «بی کفایتی دولت ایران» انداختند و مستشاران مالی و سیاسی و نظامی خود را وارد ایران کردند. این در حالی بود که در نتیجه اشغال کشورمان ، اقتصاد ایران فروپاشیده و تمام سیستم حمل و نقل ایران در اختیار متفقین قرار گرفته بود.


تعداد نمايش: 1175 بارخست پهلوي ها
وقتي ملكه مادر(مادر محمدرضا پهلوی) در نيويورك فوت كرده بود، براي كفن و دفن او احتياج به دوازده هزاردلار پول نقد بود كه هيچ كس از افراد خانواده پهلوی حاضر به پرداخت آن نبود و هر كس به ديگري حواله مي‌داد. خست پهلوي‌ها در آن حد بود كه در خارج حتي به كساني كه عمري را به آن‌ها خدمت كرده بودند حاضر به كمك نبودند.


تعداد نمايش: 1123 بارنقد كتاب
«آخرین سفر شاه»

نویسنده کتاب ، از رشوه خواری ها، سرکوب‌ها، سبیل چرب کردن ها و روابط فسادانگیز وابستگان دربار با دلالان کمپانی‌های خارجی به عنوان عوامل سقوط شاه یاد می‌کند. او چون نمی‌تواند به نقش عظیم و رهبری انکارناپذیر امام خمینی در سرنگونی شاه اعتراف کند، عمده قضیه را از این زاویه بررسی کرده که: «به دلیل گسترش فساد در رژیم شاه حتی از دست هم پیمانان غربی او نیز برای نجاتش کاری ساخته نبود.» اما نمی‌گوید چرا دوستان غربی او همواره در سلک تحسین کنندگانش قرار داشتند؟


نهضت نفت و نهضت مشروطه
نهضت ملی شدن صنعت نفت و شکست آن، از یک دیدگاه شبیه تجربه نهضت مشروطیت بود. در هر دو رویداد تاریخی، ائتلاف گروههای مختلف به خصوص روحانیون و روشنفکران ابتدا سبب به پیروزی رساندن نهضت بود، ولی با بروز اختلاف، زمینه جدایی این دو قشر و طبعاً شکست نهضت فراهم شد. مداخلة خارجی نیز در هر دو مورد به عنوان عامل مکمل، به روند شکست کمک کرد. در واقع تفرقه میان نیروهای مذهبی و دولتمردان ملی، بزرگترین ضربه را به هر دو نهضت وارد کرد. ائتلاف ملی‌گرایان با آیت‌الله کاشانی که مهمترین حامی دولت ملی محسوب می‌شد بعد از 30 تیر 1331 و در اوج پیروزی نهضت از هم گسست. مصدق با از دست دادن حمایت نیروهای مذهبی، حامیان اصلی خود را از دست داد و در مقابل سیل دشمنان بی‌دفاع ماند و کودتای 28 مرداد نیز تیر خلاص به اجزاء این جبهه فروپاشیده محسوب می‌شد.
پافشاری مصدق در کسب اختیارات ویژه، آزاد گذاردن حزب توده و به کارگیری سیاستمداران بدنام از دلایل اصلی جدایی نیروهای مذهبی از مصدق به شمار می‌آ‌یند. این وضعیت در کنار تنگناهای زندگی مردم به دلیل بحران اقتصادی و ضربة اقتصادی شوروی ها به نهضت، اوضاع را برای دولت و مردم بسیار دشوار ساخته بود.
با شکست نهضت ملی شدن صنعت نفت آخرین امیدها برای محدود ساختن سلطنت در قالب نظام مشروطه به یأس مبدل شد و حذف سیستم فاسد سلطنتی از اهداف مبارزان حذف شد. در جریان این نهضت، ملی گرایان لیبرال ناتوانی خود را در عرصه سیاست ایران نشان دادند و موقعیت خود را در تحولات بعدی متزلزل کردند.
کودتای بعدی نیز همانگونه که گفته شد، شکست آخرین ائتلاف مقطعی روحانیون و روشنفکران ملی گرا را رقم زد. در جنبش مشروطه و نهضت ملی شدن نفت این دو قشر با هم ائتلاف کرده و نهضت را به پیروزی رساندند. هر دو جنبش از حمایت توده‌های وسیع مردمانی برخوردار بود که از بیگانگان و از سیاستهای استعماری آنها و از مجریان داخلی منویات آنها متنفر بودند. اما در هر دو مورد پس از پیروزی، روشنفکران لیبرال سعی کردند علما را به هر طریق از صحنه خارج کنند. در انقلاب مشروطه با اعدام شیخ فضل‌الله و ترور بهبهانی و سرانجام فراهم ساختن زمینه های لازم برای به قدرت رساندن رضا خان و اعمال سیاستهای ضد مذهبی، روحانیت را منزوی ساختند و در نهضت ملی شدن نفت نیز آیت‌الله کاشانی را که سهم عمده‌ای در پیروزی جنبش داشت کنار زدند و با تهمت هایی که به او نسبت دادند در عمل، نیروهای مذهبی را از خود دور ساختند. این در حالی بود که همه چهره های اصلی ملی گرا در آن زمان به خوبی می‌دانستند و بسیاری‌شان بعدها در خاطرات و آثارشان اعتراف کردند که پیروزی اولیه نهضت نیز به مقیاس زیادی نتیجه مدیریت و نفوذ آیت الله کاشانی بود. اعلامیه ها و مصاحبه آیت الله کاشانی با خبرنگاران داخلی و خارجی بود که در بازگرداندن مصدق به قدرت در واقعه 1331 اساسی ترین نقش را داشت، بویژه آن که ایشان در مصاحبه با خبرنگاران سوگند یاد کرده بود که اگر قوام نرود علیه دولت اعلام جهاد می کند و خود کفن می پوشد مردم را در مقابله با حکومت همراهی می کند. پیروی و اطاعت مردم از آیت الله کاشانی به عنوان یک پیشوای روحانی باعث شد اراده مردم بر تحمیل آشکار خارجی و شاه پیروز شود. دعوت از تمامی احزاب، گروه ها، شخصیت ها و مردم به وسیله آیت الله کاشانی و توفیقی که در این فراخوان بدست آورد باعث شد که این حقیقت در تاریخ اثبات شود که رهبر روحانی نهضت نفت مهمترین نقش را در بسیج توده ها و تحولات سیاسی جامعه و در پیروزی بر استعمار داشته باشد.


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir