ماهنامه الکترونيکي دوران شماره 122   دي ماه 1394
 

 
 

 
 
   شماره 122   دي ماه 1394


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعداد نمايش: 1278 بارچگونه شاه بختیار را مامور تشکیل کابینه کرد ....
شاه در کتاب «پاسخ به تاریخ» می‌نویسد : «وقتی شاپور بختیار را در هفتم دی ماه به حضور پذیرفتم مکرراً نسبت به مقام سلطنت ابراز وفاداری می‌کرد» اردشیر زاهدی نیز در کتاب «25 سال در کنار شاه» نوشته است : «شاه روز هفتم دی هنگامی که قصد واگذاری مقام نخست وزیری به بختیار را داشت به او گفت : شنیده ام شما آدم لُر و یک دنده ای هستید!»


تعداد نمايش: 1152 بارشورایی که متولد نشده، درگذشت
شورای سلطنت در 23 دی 1357 در حضور شاه تشکیل شد. اما در پی اخطار امام خمینی در مورد غیر قانونی بودن آن، فروپاشید. بدین معنی که رئیس شورا رهسپار پاریس شد تا موافقت امام را کسب کند. اما ناچار شد در برابر شرایط امام برای ملاقات که استعفای او و اعلام غیر قانونی بودن شورای سلطنت بود تسلیم شود. از این رو شورا یک هفته پس از تاسیس از هم پاشید.


تعداد نمايش: 1263 بارچرا شاه برای فرار،مصر را بر آمریکا ترجیح داد؟
وقتی سولیوان سفیر آمریکا به شاه گفت می‌تواند دعوت نامه از آمریکا برایش بفرستد شاه خوشحال و هیجان زده شد اما بعد از آنکه متوجه شد وی را می‌خواهند بی سر و صدا و بدون استقبال رسمی به خانه ای متعلق به یکی از دوستانش در کالیفرنیا بفرستند ، تصمیم گرفت به جای آمریکا به مصر برود و در آنجا مورد استقبال رسمی قرار گیرد.


تعداد نمايش: 1720 بارمقاله توهین به امام خمینی از کیست؟
مقاله «ايران و استعمار سرخ و سياه» که حاوی توهین به امام خمینی بود، نه در وزارت اطلاعات و نه در ساواك بلكه در وزارت دربار تهيه شده بود. هويدا وزیر دربار مقاله‌ را كه در دفتر مطبوعاتي او (به رياست فرهاد نيكوخواه) تهيه شده بود در پاكت سربسته و با مهر و نشان وزارت دربار شاهنشاهي طی كنگره حزب رستاخيز كه روز 16 دي ماه 1356 در سالن 12 هزار نفري مجموعه ورزشي آريامهر (آزادي كنوني) برپا شده بود به دست داريوش همايون داد و به او گفت « بايد در اولين شماره روزنامه اطلاعات چاپ شود. دستور همايوني است.» و ....


تعداد نمايش: 1103 بارتایید جنایات ساواک توسط نیکسون
ریچار نیکسون رئیس جمهور آمریکا در بهار 1351 در ملاقات با شاه گفت : «به لیبرالهای ما که به حقوق بشر چسبیده‌اند اعتنا نکنید» نیکسون هیچ مخالفتی با عملکرد ساواک نکرد. شاه نیز پس از بازگشت نیکسون به کشورش گفت: «به خواسته هایمان رسیدیم ، بیش از آنچه که می‌خواستیم.» گری سیک مشاور کارتر می‌گوید: سرکوب ناراضیان توسط ساواک، همواره با استقبال واشنگتن مواجه شده و عملکرد شاه در این خصوص مورد اغماض قرار گرفته است.


تعداد نمايش: 1201 بارنگاهی به یک سند لانه جاسوسی :
خاندان سلطنتی به ایران و به ملت بی علاقه اند

از نگاه اسناد لانه جاسوسی آمریکا در ایران ، خاندان سلطنتی غالباً فاسد ٬ غیراخلاقی و به مقدار زیادی نسبت به ایران و ملت ایران بی علاقه هستند. سند حاضر نمونه ای از این اسناد است .


تعداد نمايش: 1192 باردردسرهای گیلدا و ژاکلین برای فرح
عشق شاه به یک دختر 19 ساله ایرانی به نام «گیلدا» و ارتباط نامشروع آن دو سبب خشم فرح دیبا شد. فرح در اواخر سال 1972 ناگهان تهران را ترک کرد و به روایت سازمان سیا این امر موجب شد که شایعاتی در باره طلاق شاه و فرح بر سر زبانها بیفتد. شاه در یک مورد حتی به یکی از بستگان چرچیل به نام «ژاکلین» هم چشم دوخته بود و ...


تعداد نمايش: 1145 بار مشروطیت؛
موافقت و مخالفت آیت الله نائینی

آیت الله نائینی که کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» را در دفاع از مشروطیت نوشت و علمای نجف نیز دیدگاههای او را تایید کردند، پس از فتح تهران توسط مشروطه خواهان و اعدام چهره هایی چون شیخ فضل الله نوری و سید عبدالله بهبهانی و ...چنان افکارش علیه مشروطیت برانگیخته شد که اقدام به جمع آوری باقی مانده کتاب خود کرد و دیگر حتی نام مشروطه را بر زبان نیاورد.


تعداد نمايش: 1118 باردرآمدهای نفتی ایران، ناجی اقتصاد انگلیس
دولت استعمارى بريتانيا در طول تاريخ ايران قبل از انقلاب اسلامى به ويژه قاجارها و پهلويها، ننگين ترين قراردادها را به نفع خود يا ساير قدرتهاى جهانى به دولت هاى ايران تحميل نمود. در این میان شاهان قاجار به دليل بى لياقتى و تن پرورى و بى اطلاعى از تحولات نظام بين المللى و پهلويها بدليل وابستگى به بيگانگان از جمله به بريتانيا نتوانستند از منافع ايران دفاع نمايند و كشور را عملاً تبديل به تيول انگلستان و امريكا كردند. آنان هر آنچه خواستند با منافع ملى ايران انجام دادند و تمام قراردادها به ضرر مردم ايران و به نفع بيگانگان منعقد شد. اگر با هزاران بهانه قرضى به ايران داده و يا كمكى مى كردند دهها برابر سود می بردند و از قبل آن قراردادها، جبران آن كمك را مى كردند.


تعداد نمايش: 1098 بارنقد كتاب
«آخرين سفر شاه»

صرفنظر از ضعفهاي كتاب، «آخرين سفر شاه» از نگاه يك فرد غربي براي دريافت تجارب تاريخي ايران، اثر بسيار ارزشمندي است، بويژه اينكه در پايان كتاب، نوع نگاه همگان حتي كساني كه از وجود شاه سودهای كلاني بردند و به يك عنصر پشت كرده به مصالح ملت خود تبديل شدند، بخوبي بيان شده است. تعابير آمريكايي‌ها در اين زمينه بسيار گويا و عبرت آميز است.


تفاوت دو فرار
فرار شاه از کشور در دی ماه 1357 دومین فرار وی پس از حوادث مرداد 1332 بود. در هر دو حادثه محمدرضا پهلوی را به عنوان چهره دشمن رو در روی ملت می‌بینیم. اما جبهه ملت در این دو حادثه دو رویکرد متفاوت داشتند. در 1332 قیام مردم با هدف ملی کردن صنعت نفت صورت گرفت و مبارزه با استعمارگران خارجی صرفاً در چهارچوب همین هدف معنا داشت. ولی در 1357 ملت، هدف ساقط کردن رژیم پهلوی را دنبال می‌کرد. در حالت اول، رهبران نهضت در چهارچوب رژیم سلطنتی عهده دار مناصب مختلف نخست وزیری، ریاست مجلس شورای ملی و ... بودند ولی در حالت دوم، امام خمینی(ره) به عنوان رهبر انقلاب اسلامی به هیچ وضعیتی جز برچیده شدن نظام شاهنشاهی و برقراری حاکمیت جمهوری اسلامی رضایت نمی‌دادند و هر دولتی با وجود رژیم شاه را مردود و غیر قانونی می‌دانستند.
به عبارت دیگر اگر در 1332 هدف ملی شدن نفت به طور کامل تحقق می‌یافت، رهبران نهضت برنامه ای برای تغییر رژیم سلطنتی نداشتند و با بقای آن مخالفتی نداشتند. البته در آن زمان در میان اقشار وسیعی از مردم کشور، مخالفتها و انتقادها از عملکرد شاه بسیار جدی و گسترده شده بود و چه بسا برای سرنگون ساختن کلیت نظامِ هم آمادگی‌های نسبی به‌وجود آمده بود، اما در این‌باره هیچ برنامه و استراتژی مشخص و از پیش تعیین شده‌ای وجود نداشت. علاوه بر این، شکاف میان رهبران نهضت ملی، نیروهای اجتماعی را در مخالفت با شاه دچار تردید و تفرقه کرده بود. ولی در سال 1357 عواملی چون رهبری امام خمینی‌(ره) و مخالفت ایشان در برابر هر نوع معامله یا مسامحه در برابر شاه، حضور گسترده‌تر مردم و پیوند مستحکم آنان با رهبری، و... امید به بازگشت شاه را در داخل و خارج کاهش داده بود تا جایی که حتی آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها هم با وجود تمام تلاش‌های خود برای حفظ شاه از امکان بقای سلطنت او ناامید شدند.
به عبارتی برخلاف فرار اول شاه از کشور، در فرار دوم، نیروهای داخلی طرفدار او نتوانستند کاری از پیش ببرند. این بار برخلاف مرداد 1332 که شاه با حمایت قدرت‌های خارجی و ارتش و برخی اوباش داخلی به تخت سلطنت خود بازگشته بود، ارتش در نهایت با وجود صرف میلیاردها دلار از طرف شاه نتوانست حمایت قاطعی از او به عمل آورد و در نهایت تصمیم به بی‌طرفی گرفت. شاه بعد از بازگشت به کشور در کودتای 28 مرداد این جمله تاریخی را گفته بود که «حکومتم را مدیون خدا، آمریکایی‌ها و ارتشم هستم» اما این بار برخلاف سال 1332 ارتش به عنوان آخرین دژ دفاعی شاه چندان مستحکم و قابل اعتماد نشان نمی‌داد.
در ماه‌های سرنوشت‌ساز انقلاب هر روز شاهد فرار سربازان بودیم و آنهایی هم که باقی می‌ماندند از دستورات فرماندهانشان سرپیچی می‌کردند. در فرماندهی عالی ارتش هم دودستگی پدید آمده بود. عده‌ای معتقد بودند باید با تمام توان به مقابله با راهپیمایان پرداخت و عده‌ای هم می‌گفتند این کار بی‌حاصل است و ارتش را با خطر روبرو می‌سازد.
در ابعاد خارجی نیز این‌بار برخلاف سال 1332 تفاوت‌های زیادی وجود داشت. هرچند قدرت‌های خارجی به ویژه آمریکا و انگلیس خواهان حفظ شاه بودند و در این راه تا آخرین روزهای انقلاب نیز از او حمایت کردند، اما این حمایت‌ها در برابر قدرت بالای مخالفان داخلی و یکدستی و انسجامی که در میان آنان و رهبری انقلاب قرار داشت تعیین کننده نبود و نتوانست نتیجه‌ای را که در سال 1332 به دست آمده بود یک بار دیگر تکرار کند و شاه را برای بار دوم به قدرت بازگرداند. تصور شاه از پشتیبانی جدی و همه‌جانبه‌ آمریکا که در دوره‌ روسای جمهور پیشین این کشور باعث اعتماد به نفس او می‌شد با روی کار آمدن جیمی کارتر و سیاست حقوق بشری وی دستخوش تزلزل شد.


 
     استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز مي باشد.                                                                                                    Design: Niknami.ir